BegrippenSoort begrip: Kostprijs en economieCalculatie
Wat is een calculatie?
Een calculatie is de onderbouwde schatting vooraf van wat het maken van een onderdeel kost, opgebouwd uit posten met elk hun eigen invoer.
Een andere naam is voorcalculatie. Ze geldt voor één bepaald aantal: bij een ander aantal wegen de posten die per serie vallen anders. Ze is opgebouwd uit posten: uitgangsmateriaal, verspanen per bewerking of opspanning, instellen, programmeren, uitbestede bewerkingen zoals anodiseren of harden, en waar nodig gereedschap, meten en verpakken. Iedere post rust op eigen invoer: tijd, tarief, gewicht of aantal. De uitkomst is een kostprijsschatting; een verkoopprijs ontstaat pas als je daar opslagen en marge op zet.
Waar hangt de calculatie van af?
Een calculatie rekent aan een route die nog niet is uitgevoerd. De tijden zijn geschat uit tekening, model, materiaal, gekozen machine en ervaring; de tarieven komen uit je eigen kostenopbouw en de materiaalprijs uit inkoop. Hoe dicht de uitkomst bij de werkelijkheid ligt, hangt af van hoe vast de route ligt, hoe volledig de tekeningeisen zijn en hoeveel vergelijkbare onderdelen je al gemaakt hebt. Een nieuw onderdeel met krappe toleranties kent doorgaans meer onzekerheid dan een herhaalorder.
Hoe werkt de calculatie in de praktijk?
Een calculatie uit losse posten kun je per post controleren en bijstellen: verandert de prijs van de anodiseur of het gevraagde aantal, dan verschuift alleen wat daarvan afhangt. Veel bedrijven rekenen in dezelfde calculatie door naar een verkoopprijs, met opslagen voor indirecte kosten, risico en winst. Houd die stappen dan zichtbaar gescheiden, zodat je in een onderhandeling weet waar de kostprijs ligt. Na levering zet de nacalculatie de geboekte uren, het verbruikte materiaal en de facturen van uitbesteders naast de calculatie.
Waarmee wordt de calculatie vaak verward?
Een calculatie is geen offerte: de calculatie is de interne opbouw, de offerte is het document met verkoopprijs, levertijd en voorwaarden dat naar de klant gaat. En voorcalculatie is geen nacalculatie: de eerste schat vooraf, de tweede vergelijkt achteraf met wat het maken werkelijk kostte.
Hoe zie je de calculatie in Blake?
In Blake rekent de calculatie voor 3- tot 5-assig frezen, draaien, draaifrezen, boren en tappen, met materiaal, verspanen, nabehandeling, instellen en programmeren als aparte regels, per stuk en per serie. Iedere uitkomst is als schatting gemarkeerd. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Wat zit er in een calculatie voor een freesdeel?
Meestal het uitgangsmateriaal, verspanen per opspanning, instellen, programmeren en een regel per uitbestede bewerking, zoals anodiseren. Afhankelijk van het werk komen daar speciaal gereedschap, meten, ontbramen en verpakken bij.
Is een calculatie hetzelfde als de prijs op de offerte?
Nee. De calculatie geeft een kostprijsschatting. De prijs op de offerte is die kostprijs plus opslagen en marge, per aantal, en kan ook een commerciële afweging bevatten.
Wat is het verschil tussen voorcalculatie en nacalculatie?
De voorcalculatie schat de kosten voordat er iets gemaakt is. De nacalculatie zet na de serie de geboekte uren, het verbruikte materiaal en de facturen ernaast. Het verschil laat zien waar aannames of de uitvoering afweken.