BegrippenSoort begrip: Kostprijs en economieNacalculatie
Wat is nacalculatie?
Nacalculatie stelt na een order vast wat die werkelijk kostte aan uren, materiaal en uitbesteed werk, en legt dat per regel naast de voorcalculatie.
Onder de werkelijke kosten vallen de geboekte uren per bewerking en per machine, het verbruikte uitgangsmateriaal, de facturen van uitbesteed werk, en afkeur en herbewerking voor zover die geboekt zijn. Bij een lange doorlooptijd kun je ook tussentijds nacalculeren. Het verklaren van de verschillen is een aparte stap: de verschillenanalyse.
Waar hangt de nacalculatie van af?
Een nacalculatie is nooit fijner dan de registratie waarop ze rust: uren op ordertotaal laten niet zien welke bewerking afweek. Niet alles in een nacalculatie is gemeten. Uren zijn geteld of geboekt, maar worden meestal gewaardeerd tegen het tarief uit de calculatie, en dat tarief is een toerekening van kosten, geen meting. Ook de verdeling van insteltijd over de stuks en de toerekening van materiaalresten zijn afspraken. Voor- en nacalculatie moeten dezelfde afspraken gebruiken, anders vergelijk je twee verschillende dingen.
Hoe werkt de nacalculatie in de praktijk?
Per regel zie je welke bewerking, opspanning of uitbesteding afweek; in het ordertotaal kunnen een overschrijding en een meevaller elkaar opheffen. Eén afwijkende order is nog geen reden om een norm bij te stellen: een gebroken frees, een storing of het inlopen op het eerste stuk kan het verschil verklaren. Komt hetzelfde verschil op dezelfde bewerking terug, dan is bijstellen verdedigbaar; leg dan wel vast waarom. Verdeel je insteltijd over de serie, dan raakt een verschil in insteltijd vooral de kleine aantallen in de staffel; een verschil in bewerkingstijd telt bij elk stuk door.
Waarmee wordt de nacalculatie vaak verward?
Nacalculatie is geen urenregistratie: de registratie levert de geboekte uren, de nacalculatie zet ze af tegen wat gerekend was. Evenmin is ze een verschillenanalyse: de nacalculatie stelt het verschil met de voorcalculatie vast, de verschillenanalyse splitst het naar oorzaak, zoals prijs, verbruik en bezetting.
Hoe zie je de nacalculatie in Blake?
In Blake staat de voorcalculatie van een onderdeel in aparte regels voor materiaal, verspanen, nabehandeling, instellen en programmeren, per stuk en per serie, gemarkeerd als schatting. Een offerteversie exporteer je als PDF, CSV of JSON. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Wat heb ik nodig om te kunnen nacalculeren?
Uren per bewerking en per machine, het werkelijk verbruikte materiaal, de facturen van uitbesteed werk en de geboekte afkeur en herbewerking. Minstens zo belangrijk: de nacalculatie volgt dezelfde regelindeling en dezelfde afspraken als de voorcalculatie.
Wat doe ik als de nacalculatie afwijkt van de voorcalculatie?
Zoek eerst per regel de oorzaak: een storing, een eerste stuk, een gewijzigde route of een te krappe norm. Alleen een verschil dat op dezelfde bewerking terugkomt, is reden om die norm bij te stellen. Noteer bij de bijstelling de reden.
Waarom heet de calculatie vooraf ook voorcalculatie?
Om haar te onderscheiden van de nacalculatie na de order. Beide gebruiken bij voorkeur dezelfde regels, zodat je per bewerking ziet wat afweek. In de werkplaats heet de voorcalculatie meestal gewoon calculatie.