BegrippenSoort begrip: VakbegripHerbewerking
Wat is herbewerking?
Herbewerking is een extra, ongeplande bewerking waardoor een afwijkend stuk alsnog aan de eisen voldoet, zoals een te ondiepe kamer nafrezen.
Die extra bewerking staat buiten de route; de eisen zelf veranderen er niet door. Herbewerken is iets anders dan repareren: na herbewerking voldoet het stuk aan de tekening, na reparatie is het alleen bruikbaar voor het beoogde doel en blijft de afwijking bestaan. Voor reparatie is daarom meestal instemming nodig van de klant of van wie het ontwerp beheert. Zo gaat een kamer die 0,1 mm te ondiep is gefreesd terug in de machine: opnieuw uitrichten, bodem nafrezen.
Waar hangt herbewerking van af?
Of herbewerking kan, hangt af van de afwijking. Bij verspanen kan het alleen als er nog materiaal weg mag: een te kleine boring is op te ruimen, een te grote niet. Materiaal opbouwen door lassen of opbrengen en daarna nabewerken telt meestal als reparatie, omdat het stuk dan afwijkt van het materiaal- of procesvoorschrift. Andere herbewerkingen nemen geen materiaal weg, zoals opnieuw ontbramen, reinigen of markeren. Weer andere halen eerst een laag weg, zoals een anodiseerlaag strippen en opnieuw anodiseren, wat de maat kan veranderen. Bij opnieuw opspannen kan een positieafwijking ontstaan ten opzichte van eerder gemaakte kenmerken; je moet dus opnieuw uitrichten op het referentievlak. Een herbewerkt stuk controleer je opnieuw op de betrokken eisen; in sommige sectoren vraagt herbewerking bovendien een vooraf goedgekeurde werkwijze.
Hoe werkt herbewerking in de praktijk?
Herbewerking staat in geen calculatieregel en komt toch in de uren terecht. Boek je die tijd op de oorspronkelijke bewerking, dan lijkt de norm in de nacalculatie te krap, terwijl de oorzaak een meetfout, een versleten frees of een programmafout was. Een aparte boeking met de oorzaak erbij houdt de vergelijking zuiver. Of herbewerken goedkoper is dan een nieuw stuk, hangt af van de extra opspanning, het meten, het risico van een tweede afwijking en de waarde die al in het stuk zit; na een nabehandeling zit er meer waarde in het stuk, maar moet de laag vaak eerst weg en daarna opnieuw worden aangebracht.
Waarmee wordt herbewerking vaak verward?
Herbewerking is geen afkeur: het stuk blijft in gebruik en voldoet daarna aan de eisen; bij afkeur komt er een nieuw stuk. Het is ook geen nabewerken: nabewerken, zoals op maat frezen na spanningsarm gloeien, staat gepland in de route, herbewerking niet.
Veelgestelde vragen
Moet ik herbewerking apart boeken?
Als je de nacalculatie wilt gebruiken om normen bij te stellen, wel. Anders telt de extra tijd mee bij de oorspronkelijke bewerking, terwijl de oorzaak elders lag. Leg bewerking en oorzaak vast op een eigen regel.
Wanneer is herbewerken goedkoper dan een nieuw stuk?
Als een betrouwbare correctie mogelijk is en de extra opspanning, het meten en het risico samen minder kosten dan materiaal en de hele route opnieuw. Na een nabehandeling zit er meer waarde in het stuk, maar moet de laag vaak worden gestript en opnieuw aangebracht.
Wat is het verschil tussen herbewerken en repareren?
Na herbewerking voldoet het stuk aan de eisen. Na reparatie is het bruikbaar voor het beoogde doel, maar wijkt het nog af van de tekening. Reparatie vraagt daarom meestal instemming van de klant, via een concessie.