BegrippenSoort begrip: VakbegripWerkelijke cyclustijd
Wat is de werkelijke cyclustijd?
De werkelijke cyclustijd is de tijd per stuk die tijdens de productie op de machine is gemeten, en dus geen geschatte of berekende cyclustijd.
Een gemeten waarde hoort bij één bewerking op één machine. Wat erin zit, hangt af van de afgesproken begin- en eindpunten. De programmaduur loopt van cyclusstart tot programma-einde. De tijd van stuk tot stuk telt ook laden, lossen en meten aan de machine mee. Een gemiddelde over de serie, de looptijd gedeeld door het aantal goede stuks, bevat ook onderbrekingen. Worden er meerdere stuks per cyclus bewerkt, dan deel je door dat aantal.
Waar hangt de werkelijke cyclustijd van af?
Dat een gemeten tijd afwijkt van een berekende, heeft meerdere oorzaken. Een tijd uit CAM of uit de kop van een NC-programma is een berekening: versnellen en vertragen van de assen, een besturing die bij korte segmenten de geprogrammeerde voeding niet haalt, de werkelijke wisseltijd van gereedschap of pallet, tasten en onderbrekingen ontbreken daarin vaak geheel of gedeeltelijk. Op de machine komen daar de override van de operator, aangepaste snijwaarden, spaanproblemen en slijtage bij. De bron bepaalt hoe hard het getal is: start en stop uit de besturing of het MES zijn gemeten, een tijd die achteraf op een werkbon is geschreven, is een opgave.
Hoe werkt de werkelijke cyclustijd in de praktijk?
Een gemeten tijd is pas te vergelijken met de calculatie als beide hetzelfde omvatten: dezelfde bewerking, machine en opspanning, en dezelfde keuze of laden en lossen meetellen. Aan één stuk heb je weinig; de spreiding over een serie, en liefst over meerdere series, laat zien of een verschil structureel is. Ligt de werkelijke tijd herhaaldelijk boven de schatting, dan rekent de calculatie voor volgende orders van dat onderdeel te weinig tijd zolang je haar niet bijstelt; ligt hij eronder, dan rekent ze te veel. Wat dat voor de prijs betekent, hangt af van seriegrootte, uurtarief en hoe je de prijs vaststelt.
Waarmee wordt de werkelijke cyclustijd vaak verward?
De werkelijke cyclustijd is niet de berekende cyclustijd uit CAM of calculatie: die is een voorspelling, deze een meting. Hij is ook geen hoofdtijd: de hoofdtijd is alleen de tijd waarin het gereedschap snijdt, de cyclustijd bevat ook neventijd zoals gereedschapswissels en ijlgangen. En hij is geen levertijd: die bestaat vaak grotendeels uit wachten, transport en uitbesteding.
Veelgestelde vragen
Waar haal ik de werkelijke cyclustijd vandaan?
Uit de besturing of het MES, als die start en stop van het programma vastleggen, of van de werkbon waarop per bewerking wordt geboekt. Noteer machine, opspanning en wat de tijd omvat; zonder die gegevens is hij later niet te vergelijken.
Mag ik één gemeten tijd gebruiken om de calculatie bij te stellen?
Liever niet. In één meting kan een eerste stuk, een gereedschapsbreuk of een onderbreking zitten. Vergelijk meerdere stuks uit dezelfde serie en liefst meerdere series voordat je de norm van de bewerking aanpast.
Waarom duurt een stuk op de machine langer dan CAM berekent?
Vaak omdat de berekening uitgaat van de geprogrammeerde voeding zonder volledige asdynamiek, en wisseltijden, tasten en override niet of deels meeneemt. Hoe groot het verschil is, hangt af van machine, programma en de gebruikte rekenmethode.