BegrippenSoort begrip: VakbegripHoofdtijd
Wat is hoofdtijd?
Hoofdtijd is het deel van de cyclus waarin het gereedschap met voeding verspaant; bij langsdraaien met vast toerental is dat per snede th = L / (f × n).
Het formulesymbool is th. De korte aan- en uitloop met voeding horen erbij, ook al wordt daarin nog geen materiaal weggenomen. IJlgangen, gereedschapswissels, laden en lossen vallen erbuiten: dat is neventijd. Bij langsdraaien met constant toerental is th = L × i / (f × n), met de baanlengte L in mm inclusief aan- en uitloop, het aantal sneden i, de voeding f in mm/omw en het toerental n in omw/min; de uitkomst is in minuten. Bij frezen is th = L / vf, met vf = fz × z × n in mm/min. Voorbeeld: 120 mm bij f 0,2 mm/omw en 1000 omw/min geeft 0,6 min per snede.
Waar hangt de hoofdtijd van af?
De formule geldt bij een vast toerental. Draai je met constante snijsnelheid, zoals bij vlakdraaien of langs een profiel met wisselende diameter, dan verandert n met de diameter en reken je per diameterbereik, of neem je de tijd uit de CAM-simulatie. Het maximale spiltoerental begrenst n, waardoor de snijsnelheid bij kleine diameters lager uitvalt dan gekozen. Bij frezen hangt de baanlengte af van de strategie: dezelfde kamer geeft met trochoïdaal frezen een andere baan dan met uitruimen in offsetbanen. De formules gaan uit van de geprogrammeerde voeding; op de machine kan de voedingsoverride de werkelijke tijd korter of langer maken, en in korte banen maken versnellen en afremmen hem langer.
Hoe werkt de hoofdtijd in de praktijk?
De hoofdtijd kun je uit tekening en snijwaarden berekenen en is daarom vaak het startpunt van een tijdcalculatie. Alleen hoofdtijd rekenen geeft een te korte cyclustijd, omdat de neventijd er nog bij komt. Bij een groot, eenvoudig onderdeel is de hoofdtijd vaak het grootste deel; bij een klein onderdeel met veel gereedschappen kan de neventijd groter zijn. Neventijd als vast percentage van de hoofdtijd rekenen is een calculatieafspraak, en één percentage past niet bij elk soort werk.
Waarmee wordt de hoofdtijd vaak verward?
Hoofdtijd is geen bewerkingstijd: de bewerkingstijd telt ook de ijlgangen en gereedschapswissels tussen de sneden. Het is ook geen cyclustijd: die telt daarnaast, afhankelijk van de afspraak, laden, spannen en lossen.
Veelgestelde vragen
Wat is de formule voor de hoofdtijd bij draaien?
th = L × i / (f × n): baanlengte inclusief aan- en uitloop maal het aantal sneden, gedeeld door voeding maal toerental. Met L in mm, f in mm/omw en n in omw/min krijg je minuten; bij constante snijsnelheid reken je per diameterbereik.
Hoe reken je de hoofdtijd bij frezen?
Deel de totale snijbaan door de tafelvoeding vf = fz × z × n. Zonder CAM schat je de baanlengte uit het volume, de snedebreedte en het aantal lagen; met CAM komt hij uit de gereedschapsbaan.
Hoort de hoofdtijd bij de cyclustijd?
Ja, als deel ervan. De cyclustijd is hoofdtijd plus neventijd, zoals gereedschapswissels, ijlgangen en het laden en lossen. Welk deel groter is, hangt af van het onderdeel en het aantal gereedschappen.