BegrippenSoort begrip: Kostprijs en economieIndirecte kosten
Wat zijn indirecte kosten?
Indirecte kosten zijn kosten die je niet rechtstreeks aan één order kunt toerekenen, zoals kantoor, verkoop, kwaliteit en huisvesting.
De tegenhanger zijn directe kosten, die je wel aan een kostendrager zoals een order of onderdeel toerekent: het materiaal, de uitbestede nabehandeling, de uren die op de order geboekt worden. Indirecte kosten lopen voor het bedrijf als geheel: kantoor en administratie, verkoop, kwaliteit en meetkamer, ICT, verzekeringen, leiding en huisvesting. Werkvoorbereiding is vaak een grensgeval: programmeertijd voor een order kun je direct boeken, de rest van de afdeling niet. Andere namen zijn overhead en algemene kosten.
Waar hangen indirecte kosten van af?
Indirecte kosten komen via een verdeelsleutel in de kostprijs. Bij de opslagmethode zet je een percentage op de directe kosten, of verfijnd op een deel ervan, zoals loon of materiaal. Bij de kostenplaatsenmethode verdeel je ze eerst over afdelingen en machines en neem je ze op in de uurtarieven. Activity-based costing verdeelt ze naar activiteiten, zoals offertes maken of inkopen. Elke sleutel verschuift kosten tussen orders: een opslag op directe kosten legt veel overhead op materiaalrijk werk, verdeling via het uurtarief op machine-intensief werk.
Hoe werken indirecte kosten in de praktijk?
Methoden combineren kan, zolang elke kostenpost één keer terugkomt. Productie-indirecte kosten in het uurtarief en verkoop- en beheerskosten als opslag op de kostprijs is een gangbare verdeling. Zet je op een tarief waarin alle overhead al zit nog eens een opslag voor indirecte kosten, dan tel je dubbel en valt de prijs hoger uit dan de kosten rechtvaardigen. Leg vast welke post waar zit; dan blijft een prijs ook voor een ander te herleiden.
Waarmee worden indirecte kosten vaak verward?
Indirect is niet hetzelfde als vast: direct of indirect zegt iets over de toerekening aan een order, vast of variabel over het gedrag bij meer of minder productie. Tijdsafhankelijke afschrijving van een machine is vast en hoort direct bij die machine als kostenplaats, maar komt pas via het uurtarief op de order. Indirecte kosten zijn ook geen marge: marge komt boven op de kostprijs.
Veelgestelde vragen
Reken je indirecte kosten via een opslag of via het uurtarief?
Allebei kan, en een combinatie ook. Via het uurtarief draagt machine-intensief werk meer; een opslag op directe kosten legt ook overhead op materiaal en uitbesteding. Zorg dat elke post één keer meetelt.
Zitten indirecte kosten in het machine-uurtarief?
Dat kies je zelf. Een deel van de productie-indirecte kosten, zoals de hal en de werkplaatsleiding, kan in het tarief zitten; verkoop en administratie staan dan in een aparte opslag. Leg de keuze één keer vast en houd je eraan.