BegrippenSoort begrip: Kostprijs en economieDekkingsbijdrage
Wat is dekkingsbijdrage?
De dekkingsbijdrage is de opbrengst van een order min de variabele kosten ervan: wat de order bijdraagt aan je vaste kosten en je winst.
Je kunt haar per stuk, per order of per periode berekenen. Variabele kosten veranderen met de productie: materiaal, uitbestede bewerkingen, gereedschapsslijtage, energie, verpakking en transport. Vaste kosten lopen door, ook als er niets gemaakt wordt: afschrijving, huur, vast personeel, kantoorkosten. Uit de som van alle dekkingsbijdragen betaal je de vaste kosten; wat daarna overblijft, is winst. Je kunt de dekkingsbijdrage ook uitdrukken als percentage van de opbrengst.
Waar hangt de dekkingsbijdrage van af?
Welke kosten variabel zijn, hangt af van de termijn en van je bedrijf. Loon van vast personeel loopt in een rustige week door en is op korte termijn vast; overuren en uitzendkrachten die je alleen voor een order inzet, zijn variabel. Een machine die er toch staat, kost afschrijving en ruimte, met of zonder order; energie en gereedschap gaan wel mee met de draaiuren. De dekkingsbijdrage is daarom een maat voor beslissingen op korte termijn waarbij de vaste kosten gelijk blijven. Verandert een beslissing de vaste kosten, zoals een extra ploeg of een nieuwe machine, dan reken je die verandering apart mee.
Hoe werkt de dekkingsbijdrage in de praktijk?
De dekkingsbijdrage helpt bij de vraag of je een order onder je normale prijs aanneemt. Staat er capaciteit leeg en dekt de order de variabele kosten, dan draagt hij bij aan kosten die toch doorlopen. Of dat verstandig is, hangt af van wat de order verdringt, of er later beter betalend werk voor dezelfde machine komt en welk prijsniveau de klant daarna verwacht. Is één machine de bottleneck, dan vergelijk je orders op dekkingsbijdrage per uur op die machine, niet per stuk of per order.
Waarmee wordt de dekkingsbijdrage vaak verward?
De dekkingsbijdrage is geen marge op de integrale kostprijs: daarin zitten de vaste kosten wel. Een order met een positieve dekkingsbijdrage kan op integrale kostprijs verlies geven. Ook brutomarge is niet hetzelfde: die trekt de kostprijs van de omzet af, en welke kosten daarin zitten, verschilt per administratie.
Veelgestelde vragen
Neem je een order aan onder de kostprijs?
Soms is dat verdedigbaar: als de order de variabele kosten dekt, de capaciteit anders leeg staat en hij geen beter betalend werk verdringt. Leg vast waarom je het doet, zodat een tijdelijke prijs geen nieuw prijsniveau wordt.
Wat levert een order op?
Op korte termijn de dekkingsbijdrage: opbrengst min materiaal, uitbesteding, gereedschap en andere variabele kosten. Op lange termijn moeten alle orders samen ook de vaste kosten en de winst dragen; dan reken je met de integrale kostprijs.
Is loon een variabele of een vaste kost?
Beide, afhankelijk van contract en termijn. Vast personeel kost op korte termijn hetzelfde, met of zonder order. Overuren, toeslagen en uitzendkrachten die je alleen voor een order nodig hebt, zijn wel variabel.