BegrippenSoort begrip: VakbegripDesign for cost (DfC)
Wat is design for cost?
Design for cost is een ontwerpaanpak waarin de kostprijs een ontwerpeis is: je toetst keuzes aan een doelkostprijs voordat het ontwerp wordt vrijgegeven.
De afkorting is DfC. De kostprijs telt daarin als eis naast functie, kwaliteit en levertijd. In de strikte vorm, ook design to cost genoemd, krijgt het ontwikkelteam een doelkostprijs per product, module of onderdeel en toetst het elke keuze daaraan: materiaal, aantal en soort bewerkingen, toleranties, ruwheid, nabehandeling en zelf maken of inkopen. Niet iedereen gebruikt de term zo strikt; soms betekent hij niet meer dan ontwerpen met oog voor de kostprijs.
Waar hangt een DfC-raming van af?
Een DfC-beslissing valt vroeg, vaak voordat er een route, een gekozen toeleverancier of een offerte is. De kostprijs komt dan uit een raming: een kostenmodel van de ontwikkelafdeling, een kengetal per kilo of per bewerking, of een richtprijs van een toeleverancier. Hoe bruikbaar die raming is, hangt af van wat het model meeneemt. Een gemiddeld uurtarief en een algemene bewerkingstijd laten opspanningen, de machine waarop het deel past, toleranties tussen kenmerken en uitbestede stappen grotendeels buiten beeld, terwijl juist die de kostprijs van een verspaand deel kunnen bepalen. De doelkostprijs zelf wordt vaak teruggerekend: de doelverkoopprijs van het eindproduct min de gewenste marge, verdeeld over modules en onderdelen.
Hoe werkt design for cost in de praktijk?
Voor een toeleverancier komt DfC binnen als vraag om een richtprijs, als doelprijs bij een aanvraag of als verzoek om mee te denken over het ontwerp. Een antwoord dat per kostenpost laat zien wat een keuze kost, geeft de ontwerper houvast: een ruimere tolerantie die een nabewerking scheelt, een kenmerk dat een opspanning bespaart, een ander halffabricaat. Wat zo'n wijziging oplevert, hangt af van aantallen, machines en tarieven. Vóór vrijgave is een wijziging meestal goedkoper dan erna, want daarna vraagt ze een nieuwe revisie en een nieuwe goedkeuring.
Waarmee wordt design for cost vaak verward?
Design for cost is geen value engineering: value engineering ontleedt een ontwerp in functies en zoekt hoe elke functie goedkoper te vervullen is, vaak bij een bestaand product, al kan het ook tijdens de ontwikkeling. DfC maakt de kostprijs vanaf het begin een eis. Een doelkostprijs is ook geen doelprijs: de doelkostprijs is een eis binnen de ontwikkeling, de doelprijs het bedrag dat de inkoper bij de toeleverancier noemt. En DfC is een van de doelen binnen DfX, naast onder meer design for manufacturing en design for assembly.
Hoe zie je design for cost in Blake?
In Blake bestaat de kostprijsschatting van een verspaand deel uit aparte regels voor materiaal, verspanen, nabehandeling, instellen en programmeren, per stuk en per serie in de staffel, met het label schatting. Een gewijzigd ontwerp komt als nieuwe revisie bij het onderdeel, een nieuwe prijs als nieuwe offerteversie. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Hoe bepaal je de doelkostprijs van een onderdeel?
Meestal terug vanuit de markt: de doelverkoopprijs van het eindproduct min de gewenste marge geeft de toegestane kostprijs, verdeeld over modules en onderdelen. Voor een verspaand deel toets je die aan een opgebouwde kostprijs uit materiaal, bewerkingen, opspanningen en nabehandeling.
Wat is het verschil tussen design for cost en value engineering?
Design for cost maakt de kostprijs vanaf het begin een eis en stuurt het ontwerp voordat het wordt vrijgegeven. Value engineering analyseert functie en kosten van een ontwerp, meestal van een product dat al bestaat of in serie loopt.
Hoe beantwoord je als toeleverancier een DfC-vraag?
Met een kostprijs die per post is opgebouwd, waarin je de duurste keuzes apart benoemt, zoals een tolerantie, een opspanning of een nabehandeling. Vermeld de uitgangspunten, zoals aantal en materiaal, want de uitkomst hangt ervan af.
Waarom wijkt een raming van de ontwikkelafdeling vaak af van de offerte?
Zo'n raming rekent vaak met gemiddelden: een algemeen uurtarief en een standaardbewerkingstijd, zonder opspanningen, meettijd en uitbestede stappen. De offerte gaat uit van de route, het machinepark en de uurtarieven van de werkplaats, en is een prijs, inclusief opslagen en marge.