BegrippenSoort begrip: VakbegripDfX (design for X)
Wat is DfX?
DfX, design for X, is de verzamelnaam voor ontwerpprincipes met een doel naast de functie, zoals maken, monteren, kosten, testen of onderhoud.
DfX is een familie van ontwerpprincipes waarin de X staat voor een eis naast de functie. Bekende varianten zijn design for manufacturing (maken), design for assembly (monteren), design for cost (kosten), design for test (testbaarheid) en design for service (onderhoud); design for sustainability richt zich op materiaalkeuze, hergebruik en demontage. Elke variant heeft eigen richtlijnen en checklists. In grotere ontwikkelafdelingen is een DfX-review vaak een vaste stap vóór de vrijgave van een tekening.
Hoe werkt DfX in de praktijk?
Voor een toeleverancier komt DfX meestal binnen als vraag: kijk je mee naar het ontwerp, en wat scheelt een wijziging. Hoe eerder dat gebeurt, hoe meer er nog te veranderen is; na vrijgave kost een wijziging een revisie, nieuwe goedkeuring en soms nieuwe tests. De ontwikkelafdeling kent de functie, de werkplaats de gevolgen van een opspanning, een tolerantie of een nabehandeling voor tijd en kosten. Een DfX-beoordeling brengt die twee bij hetzelfde onderdeel samen, met een onderbouwde schatting per keuze.
Waarmee wordt DfX vaak verward?
DfX is een verzamelnaam: wie in de werkplaats DfX zegt, bedoelt meestal DfM en DfA samen. Value engineering is iets anders: dat beoordeelt een ontwerp op de verhouding tussen functie en kosten, vaak bij een bestaand product, terwijl DfX bestaat uit ontwerprichtlijnen per doel die het ontwerp sturen voordat het vrijgegeven is. Design for cost is één van de DfX-varianten, gericht op een doelkostprijs.
Veelgestelde vragen
Waar staat de X in DfX voor?
Voor het doel waarvoor je ontwerpt naast de functie: manufacturing, assembly, cost, test, service of sustainability. Per X bestaan eigen richtlijnen en checklists; samen heten ze DfX.
Wat is het verschil tussen DfM en DfX?
DfM is één van de DfX-principes, gericht op het maken van het onderdeel. DfX is de hele familie, met ook montage, kosten, testbaarheid en onderhoud.
In welke fase van het ontwerp pas je DfX toe?
Zo vroeg als het kan, in het concept en bij de eerste tekeningen. Na vrijgave vraagt een wijziging een nieuwe revisie, goedkeuring en soms tests. Een toeleverancier die in de conceptfase meekijkt, kan nog opspanningen en nabehandelingen helpen schrappen.
Wat levert een toeleverancier aan een DfX-beoordeling?
De gevolgen van keuzes voor de maakroute: welke tolerantie een extra bewerking vraagt, welke vorm een extra opspanning of een 5-assige machine, welke nabehandeling uitbesteed wordt. Met een onderbouwde inschatting per optie kan de ontwikkelafdeling afwegen.