BegrippenSoort begrip: Kostprijs en economieMarge
Wat is marge?
Marge is het verschil tussen verkoopprijs en kostprijs, als bedrag of als percentage van de verkoopprijs; een percentage van de kostprijs heet opslag.
Marge is het verschil tussen wat je voor een onderdeel vraagt en wat het je kost, per stuk bij een bepaald aantal of over een hele order. Als bedrag is het verkoopprijs min kostprijs. Als percentage reken je het gewoonlijk over de verkoopprijs: een prijs van 125 euro op een kostprijs van 100 euro geeft 20 procent marge. Hetzelfde verschil uitgedrukt over de kostprijs, 25 procent, is een opslag. Welke marge je ziet, hangt af van welke kostprijs je aftrekt: de integrale kostprijs, alleen de variabele kosten of de kostprijs van de omzet.
Hoe werkt de marge in de praktijk?
De marge op een offerte is een prijskeuze of, bij een marktprijs, wat er overblijft; ze volgt niet uit een rekenregel. Omdat ze op een geschatte kostprijs rust, blijkt de gerealiseerde marge pas uit de nacalculatie. Veel bedrijven leggen een bandbreedte vast per soort werk, klant of risico en kiezen daarbinnen per offerte. Een vast percentage over alle staffels geeft per stuk de hoogste marge bij het kleinste aantal, omdat daar de kostprijs per stuk het hoogst is, maar per order de laagste. Kosten die per order of per offerte vallen en niet in de kostprijs zitten, zoals offertewerk en orderafhandeling, wegen bij kleine orders zwaarder; of je die in de marge, een opslag of een minimale orderwaarde opvangt, is een keuze. Zit er winst verborgen in het uurtarief, dan lijkt de kostprijs hoger en de marge lager dan ze zijn, en laat de nacalculatie niet meer zien wat een order werkelijk opleverde. Omdat marge en opslag vaak door elkaar worden gebruikt, vermeld je bij een percentage waarover het is berekend.
Waarmee wordt de marge vaak verward?
Opslag en marge drukken hetzelfde verschil anders uit: een opslag als percentage van de kosten, marge als percentage van de verkoopprijs. Een risico-opslag dekt daarentegen een benoemde onzekerheid in het werk, zoals een krappe tolerantie of een onbekende nabehandeling. En marge op de integrale kostprijs is geen dekkingsbijdrage: die trekt alleen de variabele kosten af.
Veelgestelde vragen
Moet de marge per staffel verschillen?
Dat is een prijskeuze. Een vast percentage geeft per stuk meer marge bij kleine aantallen en per order meer bij grote. Ordergebonden kosten buiten de kostprijs wegen bij kleine orders zwaarder; die vang je op met de marge, een opslag of een minimale orderwaarde.
Hoort de marge in het uurtarief?
Gangbaar is dat indirecte kosten in het uurtarief zitten en winst er zichtbaar bovenop komt. Zit winst in het tarief, dan is de kostprijs geen kostprijs meer en is een afwijking in de nacalculatie moeilijker te verklaren.
Hoe reken ik een marge om naar een opslag?
Opslag = marge / (1 − marge), met beide als decimaal getal; andersom is marge = opslag / (1 + opslag). Het opslagpercentage ligt dus hoger dan het margepercentage dat het oplevert.