Wat is een risico-opslag?

Een risico-opslag is een bedrag of extra tijd in de calculatie voor een onzekerheid die je vooraf kunt benoemen, maar waarvan je de gevolgen nog niet precies kunt inschatten. Voorbeelden zijn een dunne wand die kan gaan trillen, een vlakheidseis over een groot vlak, een materiaal waarmee de werkplaats weinig ervaring heeft, of een kleine schroefdraad in een taai materiaal, waar een tap kan breken. De opslag dekt mogelijke kosten, geen winst.

Waar hangt een risico-opslag van af?

Je kunt een risico-opslag op twee manieren in de calculatie zetten. Als percentage op de kostprijs is hij snel gezet, maar staat hij los van de oorzaak. Bij de bewerking waar het risico zit, als extra tijd, een extra opspanning, extra meettijd of een afkeurtoeslag, is hij herleidbaar. Een gangbare benadering is de verwachte meerkosten: wat het kost als het misgaat, maal de kans dat het gebeurt. Die kans is zelf een inschatting, geen meetwaarde, en zo'n verwachtingswaarde middelt pas uit over meerdere orders: gaat het bij één order echt mis, dan dekt de opslag de schade meestal niet. Wat er bij een eerdere serie gebeurde, geeft bij een herhaalorder een aanwijzing, geen vaste kans.

Hoe werkt een risico-opslag in de praktijk?

Een vaste opslag op elke offerte kan makkelijke onderdelen te duur maken en moeilijke onvoldoende dekken. Een opslag die bij een kenmerk hoort, kun je uitleggen aan de inkoper en bij een herhaalorder bijstellen. Wat bij het offreren nog niet vaststaat, zoals een tolerantie die bevestigd moet worden of een nabehandeling zonder prijs, hoort als uitgangspunt of voorbehoud op de offerte. Een opslag beantwoordt een open vraag niet; hij prijst alleen de onzekerheid in.

Waarmee wordt een risico-opslag vaak verward?

Een risico-opslag is geen marge: marge is wat je wilt verdienen, de risico-opslag dekt kosten die kunnen ontstaan. Het is ook geen gewone opslag op materiaal of uitbesteding, die bekende handelingen dekt zoals bestellen en ingangscontrole. Een afkeurtoeslag voor uitval die je bij een bekend proces verwacht, is een gewone calculatiepost; alleen het deel voor onzekere uitval, bij een nieuw kenmerk of materiaal, is risico-opslag.