BegrippenSoort begrip: Kostprijs en economieSeriegrootte
Wat is de seriegrootte?
De seriegrootte is het aantal stuks dat je in één productierun maakt; ze bepaalt over hoeveel stuks de kosten per serie, zoals instellen, verdeeld worden.
Binnen één serie wordt elke opspanning één keer ingesteld. Vaak is dat het bestelde aantal, maar niet noodzakelijk: je kunt meer maken voor voorraad of afroep, een order over meer runs verdelen, of een paar stuks extra inzetten voor instellen, eerstestukcontrole en afkeur. In de calculatie scheidt de seriegrootte de kosten per stuk, zoals materiaal en bewerkingstijd, van de kosten per serie, zoals instellen.
Hoe werkt de seriegrootte in de praktijk?
Kosten per serie verdeel je over de seriegrootte. Hoe zwaar ze per stuk wegen, hangt af van de verhouding tussen insteltijd en cyclustijd en van het aantal: bij een enkelstuk kan instellen de grootste post zijn, bij een grote serie weegt het weinig. De seriegrootte kan ook de route veranderen: een spanmal, meer stuks per opspanning, stafaanvoer of een andere machine kan bij grotere aantallen lonen. Verdeel je instellen over een gemiddelde seriegrootte in plaats van over het werkelijke aantal, dan prijs je kleine series te laag en grote te hoog.
Waarmee wordt de seriegrootte vaak verward?
De seriegrootte is niet de staffel: de staffel is de reeks aantallen waarvoor je een prijs geeft. Ze is ook niet de economische seriegrootte: dat is het aantal waarbij instel- en voorraadkosten samen het laagst zijn. En een serie is geen onderdeel: het onderdeel is het ontwerp, de serie het aantal exemplaren dat je er in één run van maakt.
Hoe zie je de seriegrootte in Blake?
De gevraagde aantallen voer je in Blake per onderdeel in. Kosten per stuk en per serie worden apart gerekend, en bij elk aantal staat een kostprijsschatting per stuk. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Wat doe je als de klant geen aantal noemt?
Vraag het na voordat je rekent. Zonder aantal kun je de kosten per serie nergens over verdelen, dus zegt een prijs per stuk weinig. Een staffel met twee of drie aantallen is een gangbaar alternatief.
Waarom is een herhaalorder per stuk vaak goedkoper?
Omdat het programma al bestaat en een spanmal vaak bewaard is; dan blijft vooral het instellen over, mits de eerste order die eenmalige kosten droeg. Verandert de revisie, de machine of het gereedschap, dan kan een deel van het programmeerwerk terugkomen.
Maak je precies het bestelde aantal?
Niet noodzakelijk. Bij nieuw werk of krappe toleranties zet je vaak een of twee stuks extra in voor instellen en afkeur, en soms maak je meer voor voorraad of afroep. Dat hoort in de afspraak met de klant en in je calculatie.