Wat zijn enkelstuks en kleine series?

Een enkelstuk is één exemplaar van een onderdeel: een prototype, een reservedeel, een mal of een vervangend deel voor een machine. Een kleine serie is een handvol tot enkele tientallen stuks; waar de grens ligt, verschilt per werkplaats en per onderdeel. Kenmerkend is niet het getal zelf, maar dat de eenmalige kosten zwaar wegen ten opzichte van de kosten per stuk.

Hoe werken enkelstuks en kleine series in de praktijk?

Instellen gebeurt per serie, programmeren in principe één keer per onderdeel en revisie, en de controle van het eerste stuk vaak per serie. Bij één stuk draagt dat ene stuk die kosten helemaal; bij tien stuks deelt elk stuk erin. Daardoor kan de stukprijs van een enkelstuk een veelvoud zijn van die in een serie, zonder dat het deel moeilijker is. Ook materiaal schaalt niet lineair: een minimale afnamelengte of zaagverlies kan bij één stuk relatief zwaar wegen. Bij grotere aantallen kan een andere route lonen, zoals een eigen spanmal of een stafaanvoer, wat de vergelijking verder verschuift. Wie insteltijd als vast percentage op de cyclustijd rekent, laat de eenmalige kosten meeschalen met het aantal; kleine aantallen kunnen dan te laag uitkomen en grote te hoog, afgezet tegen de werkelijke insteltijd.

Waarmee worden enkelstuks en kleine series vaak verward?

Een kleine serie is geen herhaalorder: een herhaalorder kan klein zijn, maar hergebruikt het programma en vaak het spanmiddel, zodat de eenmalige kosten lager kunnen uitvallen. Evenmin is een enkelstuk hetzelfde als een prototype: een prototype is een doel, een enkelstuk een aantal; een prototype kan in een kleine serie komen en een enkelstuk kan een reservedeel zijn.

Hoe zie je enkelstuks en kleine series in Blake?

In Blake staan materiaal, verspanen, nabehandeling, instellen en programmeren als aparte regels, per stuk en per serie. De staffel toont per gevraagd aantal de kostprijsschatting per stuk, zodat je ziet wat de eenmalige kosten per stuk doen. Meer over calculatie.