Wat is een nabehandeling?

Nabehandeling is de verzamelnaam voor processen die na het verspanen de eigenschappen van het onderdeel veranderen. Het gaat om oppervlaktebehandelingen zoals anodiseren, verzinken, chemisch vernikkelen, passiveren, poedercoaten en lakken, om mechanische behandelingen zoals stralen en trommelen, en in werkplaatstaal vaak ook om warmtebehandelingen zoals harden en spanningsarm gloeien. Een nabehandeling geeft bijvoorbeeld corrosiebescherming, slijtvastheid, hardheid, een kleur of een bepaalde oppervlaktestructuur. Op de tekening staat ze als opmerking, als normverwijzing of als aanduiding bij een vlak.

Wat doet een nabehandeling met maat en oppervlak?

Veel nabehandelingen veranderen de maat. Een galvanische of chemische laag bouwt op het oppervlak op, een anodiseerlaag groeit deels in het materiaal en deels erbuiten, en harden kan vervorming en maatverandering geven. De laagdikte varieert bovendien over het werkstuk, bijvoorbeeld op randen, in boringen en in schroefdraad. Ook de ruwheid kan veranderen: stralen maakt een vlak mat, en een laag volgt het oppervlak eronder zonder er gelijk aan te zijn. Daarom hoort de tekening te zeggen of maten en ruwheid voor of na de behandeling gelden, en welke vlakken afgedekt worden.

Hoe werkt een nabehandeling in de praktijk?

Een nabehandeling bepaalt mee de volgorde van de route. Zit ze midden in de route, zoals harden voor het slijpen, dan heeft het deel opmaat nodig en volgt er een bewerking na de behandeling. Maatkritische vlakken en schroefdraad krijgen een correctie vooraf of worden afgedekt. Nabehandelingen gaan in veel verspanende werkplaatsen de deur uit. De prijs van de behandelaar hangt vaak af van aantal, oppervlak of gewicht, met een minimumbedrag per partij, en de doorlooptijd van de behandelaar komt bij de levertijd. Bij kleine aantallen kan dat minimum de prijs per stuk bepalen.

Waarmee wordt een nabehandeling vaak verward?

Een nabehandeling is niet nabewerken: nabewerken is de laatste verspanende gang op maat en ruwheid, een nabehandeling is een apart proces daarna. Het is ook geen ruwheidseis: de ruwheid is een eis aan het oppervlak, die zowel uit het verspanen als uit een nabehandeling kan komen.

Hoe zie je een nabehandeling in Blake?

In Blake staat de nabehandeling als voorstel uit de tekening bij het onderdeel, naast materiaal, toleranties, ruwheid en schroefdraad. Je bevestigt of corrigeert; wie dat deed en wanneer blijft zichtbaar. Een uitbestede behandeling staat als eigen regel in de calculatie, met de prijs uit je eigen bibliotheek voor uitbesteed werk; ontbreekt die prijs, dan blijft de regel open. Meer over calculatie.