BegrippenSoort begrip: VakbegripAnodiseren

Wat is anodiseren?

Anodiseren is een elektrolytische behandeling die het oppervlak van aluminium omzet in een oxidelaag, voor corrosiebescherming, slijtvastheid of kleur.

Bij anodiseren is het aluminium onderdeel de anode in een elektrolytisch bad, meestal op basis van zwavelzuur. Het oppervlak wordt omgezet in aluminiumoxide: een conversielaag, geen laag van een ander materiaal die erop wordt gelegd. De poreuze laag kan worden gekleurd, bijvoorbeeld zwart, en wordt daarna meestal afgedicht. Hardanodiseren is een variant met een dikkere, hardere laag voor slijtvastheid. De oxidelaag is elektrisch isolerend.

Waar hangen laagdikte en maatgroei bij anodiseren van af?

De laag groeit deels het materiaal in en deels erbuiten, volgens een vuistregel ongeveer half om half. Per vlak schuift het oppervlak dan ongeveer een halve laagdikte naar buiten: een as wordt op de diameter ongeveer één laagdikte dikker, een boring ongeveer één laagdikte kleiner. De werkelijke verhouding, de haalbare laagdikte en de kleur hangen af van proces, badcondities en legering. Legeringen met veel koper of silicium, zoals sommige automaten- en gietlegeringen, geven doorgaans een minder egale laag. Diepe boringen krijgen een afwijkende laagdikte, en op een scherpe buitenrand groeit de laag niet goed aaneen; een kleine afronding helpt.

Wat zegt de norm over anodiseren?

Voor decoratieve en beschermende anodiseerlagen verwijzen tekeningen vaak naar ISO 7599, voor hardanodiseren naar ISO 10074. Amerikaanse tekeningen noemen vaak MIL-A-8625, met type II voor zwavelzuuranodiseren en type III voor hardanodiseren. Een eenduidige specificatie noemt de legering, het type behandeling, de laagdikte, de kleur, of er afgedicht wordt, welke vlakken vrij moeten blijven en of de maten voor of na het anodiseren gelden. Op Nederlandse tekeningen betekent ‘maatvast’ meestal dat de maten na het anodiseren gelden. Ontbreekt een van die gegevens, dan is de eis niet eenduidig en vraag je het na.

Hoe werkt anodiseren in de praktijk?

Bij een dunne beschermende laag valt de maatgroei vaak binnen de tolerantie van gewone maten, maar niet per se binnen die van een passing. Bij een passing zoals ⌀12 H7 of bij hardanodiseren reken je de groei vooraf mee, of je dekt de boring af. Schroefdraad wordt afgedekt of vooraf op een maat gemaakt die rekening houdt met de laag. Vlakken voor aarding of elektrisch contact blijven kaal. Afdekken is vaak handwerk dat de anodiseur apart in rekening brengt. De prijs bestaat meestal uit een minimumbedrag per partij en een bedrag per stuk, oppervlak of rek; de extra doorlooptijd verlengt de levertijd.

Waarmee wordt anodiseren vaak verward?

Anodiseren is geen coating of lak: die brengen een laag van een ander materiaal aan, anodiseren zet het aluminium zelf om. Het is ook niet hetzelfde als een chemische conversielaag zoals chromateren, die veel dunner is en elektrisch contact grotendeels toelaat. En anodiseren maakt een vlak niet gladder: de laag volgt het oppervlak eronder en kan de ruwheid veranderen.

Hoe zie je anodiseren in Blake?

In Blake valt anodiseren onder de nabehandeling: het staat als voorstel uit de tekening bij het onderdeel, en na bevestigen of corrigeren blijft zichtbaar wie dat deed en wanneer. Uitbesteed anodiseren krijgt een eigen regel in de calculatie, geprijsd uit je bibliotheek voor uitbesteed werk. Zonder prijs blijft die regel open. Meer over calculatie.

Veelgestelde vragen

Verandert anodiseren de maat?

Ja. De laag groeit deels erbuiten: een as wordt dikker, een boring kleiner, op de diameter ongeveer één laagdikte. Bij een dunne laag valt dat vaak binnen de tolerantie; bij een passing of hardanodiseren reken je het vooraf mee of dek je af.

Kun je elke aluminiumlegering anodiseren?

De meeste wel, maar het resultaat verschilt. Legeringen met veel koper of silicium geven vaak een minder egale kleur en laag. Stem bij een zichtvlak of een kleureis vooraf met de anodiseur af wat met de voorgeschreven legering haalbaar is.

Reken je anodiseren per stuk of per partij?

Dat verschilt per anodiseur. Een minimum per partij met daarboven een tarief per stuk, per oppervlak of per rek komt veel voor. Bij een kleine serie kan dat minimum de stukprijs bepalen; reken de regel daarom per staffelaantal.

Jouw vaktaal. In elke calculatie.

Blake zet de eisen van tekening en model klaar als voorstel en bouwt de kostprijs op per bewerking, met je eigen machines en tarieven. Jouw team beslist.