Wat is hardanodiseren?

De procesomstandigheden wijken af van gewoon anodiseren: een gekoeld elektrolyt, meestal op basis van zwavelzuur, en een hogere stroomdichtheid. De laag wordt uit het aluminium zelf gevormd. Ze is veel dikker en harder dan bij decoratief anodiseren, slijtvast en elektrisch isolerend, en meestal grijs tot donkerbrons of zwart, afhankelijk van legering en dikte. Toepassingen zijn onder meer zuigers, cilinders, geleidingen en andere glij- en slijtvlakken. Het aluminium onder de laag wordt er niet harder van; de hardheid zit alleen in de oxidelaag.

Waar hangt hardanodiseren van af?

Hoe de laag uitvalt, hangt af van de legering, de laagdikte en de procesvoering. Legeringen met veel koper, zoals de 2xxx-reeks, en gietlegeringen met veel silicium geven een minder gelijkmatige, zachtere of poreuzere laag; wat haalbaar is, bepaalt de anodiseur. De laag groeit loodrecht op het oppervlak, deels naar binnen en deels naar buiten. Als vuistregel wordt vaak ongeveer de helft naar buiten genoemd, maar de verdeling verschilt per legering en proces. Op een scherpe buitenrand sluiten de lagen van de twee vlakken niet aaneen, waardoor daar holtes of scheurtjes ontstaan; een voldoende grote afronding geeft een gesloten laag. De laag is bros en kan de vermoeiingssterkte van het onderdeel verlagen.

Wat zegt de norm over hardanodiseren?

Een gangbare norm is ISO 10074, die eisen stelt aan harde anodiseerlagen op aluminium en aluminiumlegeringen; op Amerikaanse tekeningen staat vaak type III volgens MIL-PRF-8625, op oudere tekeningen nog volgens MIL-A-8625. Een aanduiding is pas eenduidig als de voorwaarden erbij staan: de laagdikte, meestal als minimale lokale dikte op aangewezen vlakken, of de laag wel of niet wordt afgesloten, welke vlakken worden afgeplakt en of de maten op de tekening voor of na het anodiseren gelden. Afsluiten verbetert de corrosiebestendigheid, maar kan de slijtvastheid verlagen; bij slijtvlakken blijft de laag daarom vaak onafgesloten. De laagdikte wordt doorgaans met wervelstroom gemeten.

Hoe werkt hardanodiseren in de praktijk?

Hardanodiseren wordt meestal uitbesteed, met een eigen prijs en doorlooptijd, en de maatgroei vraagt voorbereiding in je eigen route. Passingen bewerk je op een voormaat, of ze worden afgeplakt of na het anodiseren nabewerkt. Bij een 60°-schroefdraad verandert de flankdiameter met ongeveer vier keer de opbouw per vlak, zodat afplakken of een aangepaste maat vaak het meest praktisch is. Randen worden afgerond of afgeschuind, en de contactpunten voor de stroomtoevoer spreek je af met de anodiseur, omdat daar geen laag komt. Leg legering, laagdikte en afplakvlakken vast voordat je materiaal en prijs bevestigt.

Waarmee wordt hardanodiseren vaak verward?

Hardanodiseren is geen decoratief anodiseren: de laag is veel dikker en harder, de maatgroei groter en de kleurkeuze beperkt. Het is ook geen warmtebehandeling: die verandert de eigenschappen van het metaal zelf, hardanodiseren alleen de oppervlaktelaag. Een opgebrachte laag zoals chemisch nikkel wordt juist op het metaal afgezet en groeit volledig naar buiten.

Hoe zie je hardanodiseren in Blake?

In Blake staat uitbesteed hardanodiseren als eigen regel in de calculatie, met de prijs uit je bibliotheek voor uitbesteed werk. Ontbreekt die prijs, dan blijft de regel open en telt hij niet als nul. De nabehandeling uit de tekening staat als voorstel bij het onderdeel; je bevestigt of corrigeert. Meer over calculatie.