Wat is een afschuining?

Een afschuining is een rand die onder een hoek is weggenomen, bemaat met een lengte en een hoek (0,5 × 45°) of met twee lengtes. Een afronding vervangt de rand door een radius, zoals R2. Op een buitenrand maken beide het onderdeel minder kwetsbaar en veiliger in de hand, en een afschuining aan het begin van een boring of het eind van een as vergemakkelijkt de montage. In een binnenhoek, zoals de overgang van een as naar een kraag, verlaagt een afronding de spanningsconcentratie. Een noot als ‘scherpe randen breken’ zonder vorm en maat is geen afschuining maar een randeis.

Hoe ontstaat een afschuining of afronding?

Hoe een afschuining of afronding ontstaat, hangt af van de plaats van de rand, het proces en de maat. Op een freesmachine maak je een afschuining meestal met een afschuinfrees of een NC-centreerboor (spotboor) die de contour volgt, vaak in dezelfde opspanning als de contour zelf. Voor een buitenradius gebruik je een afrondfrees met die radius of een gereedschapsbaan met een kogelfrees. Op een draaibank volgt de afschuining of radius uit de beitelbaan. Randen aan de onderkant of aan de achterkant van een doorgaande boring vragen een achterwaarts snijdend gereedschap, een andere opspanning of handwerk. Een binnenradius in een kamer is een ander geval: die volgt uit de freesradius en is geen gekozen afronding.

Hoe werkt een afschuining in de praktijk?

Of afschuinen en afronden merkbaar tijd kost, hangt af van het aantal randen, de bereikbaarheid, het gereedschap en de opspanningen. Randen die je bereikt in een opspanning die er toch al is, kosten vaak weinig: een extra contourgang. Randen aan een kant die het gereedschap niet haalt, vragen een extra opspanning, een speciaal gereedschap of ontbramen met de hand; wat goedkoper is, hangt af van het aantal stuks en hoe gelijkmatig het resultaat moet zijn. Een algemene noot over randen geldt voor alle randen van het onderdeel en wordt bij het calculeren makkelijk over het hoofd gezien. Bij anodiseren, en zeker bij hardanodiseren, groeit de laag slecht op een scherpe rand; daarom schrijft de tekening op zulke randen vaak een kleine afronding voor.

Waarmee wordt een afschuining vaak verward?

Een afschuining is geen afronding: de ene is schuin, de andere rond, en ze vragen meestal een ander gereedschap. Afschuinen is ook geen ontbramen: ontbramen haalt de braam weg zonder een bemaatte vorm te maken. En een randeis, zoals ‘scherpe randen breken’, stelt grenzen aan de rand zonder de vorm vast te leggen; een afschuining legt die vorm wel vast.