Wat is een opspanning?

Het werkstuk zit daarbij in een spanmiddel; het nulpunt legt vast hoe het ten opzichte van de machine ligt. Wat in die toestand bewerkt wordt, hoort bij dezelfde opspanning. Lossen en opnieuw spannen begint een nieuwe opspanning, ook in dezelfde bankschroef. Het woord wordt ook voor de handeling gebruikt; de tijd om een opspanning klaar te zetten heet insteltijd.

Waar hangt het aantal opspanningen van af?

Hoeveel opspanningen een onderdeel vraagt, volgt niet uit de vorm alleen. Het hangt af van het spanmiddel en de vlakken waarop je kunt spannen, de kinematica van de machine, de bereikbaarheid van elk kenmerk, de lengte en stijfheid van het gereedschap, de stijfheid van het werkstuk, de volgorde van voor- naar nabewerken en de toleranties tussen kenmerken. Een 5-asser maakt meer kanten in één opspanning bereikbaar en verandert daarmee de strategie, maar het spanvlak blijft onbereikbaar: daarvoor is een tweede opspanning, een spanrand die later weg moet of een ander spanmiddel nodig. Op een draaibank met tegenspil neemt de tegenspil het werkstuk over voor de achterkant. Of je die overname als aparte opspanning telt, is een afspraak in je calculatie.

Hoe werkt een opspanning in de praktijk?

Een nieuwe opspanning vraagt meestal voorbereiding: spanmiddel plaatsen, werkstuk uitrichten, nulpunt bepalen en vaak een eerste meting. Bij een enkelstuk kan die tijd groter zijn dan de bewerkingstijd. Omspannen kan bovendien een positieafwijking geven tussen kenmerken uit verschillende opspanningen. Kenmerken met een krappe onderlinge plaats- of richtingstolerantie houd je daarom zo mogelijk in één opspanning, of je legt het referentievlak na het omspannen opnieuw vast door te tasten. Voor hetzelfde onderdeel zijn vaak twee strategieën te verdedigen, bijvoorbeeld twee opspanningen op een 3-asser of één op een 5-asser met een spanrand. Welke goedkoper is, hangt af van aantal, uurtarieven, programmeertijd en de spanmiddelen die er al zijn.

Waarmee wordt een opspanning vaak verward?

Een opspanning is geen insteltijd: de opspanning is de toestand waarin het werkstuk vastzit, de insteltijd is de tijd om die toestand klaar te zetten. Het spanmiddel is het hulpmiddel, zoals een bankschroef, klauwplaat of mal; de opspanning is één gebruik ervan in één stand. En een bewerking is wat er binnen een opspanning gebeurt; één opspanning bevat meestal meerdere bewerkingen.

Hoe zie je een opspanning in Blake?

In Blake voer je de opspanningen per route zelf in en accepteer je ze, of maak je ze ongedaan. Instellen staat in de calculatie als eigen regel naast materiaal, verspanen en programmeren, per stuk en per serie, en telt door in de staffel. De uitkomst staat gemarkeerd als schatting. Meer over werkplaats.