BegrippenSoort begrip: VakbegripBewerking
Wat is een bewerking?
Een bewerking is een afgebakende stap bij het maken van een onderdeel, zoals vlakfrezen, boren of ruimen, met eigen gereedschap of werkplek en een eigen tijd.
Een kamer uitfrezen, tappen en afsteken zijn ook bewerkingen. Elke bewerking maakt of verandert een of meer kenmerken. Een bewerking is geen kenmerk en geen eis: bij een boring ⌀12 H7 is de boring het kenmerk, H7 de eis, en boren en ruimen zijn de bewerkingen.
Hoe fijn deel je bewerkingen in?
Hoe fijn je bewerkingen indeelt, verschilt per niveau. In de routing van een ERP-systeem is een bewerking meestal één stap op één werkplek, zoals zagen, frezen, harden of meten, met een insteltijd en een tijd per stuk. In een CAM-programma is het één gereedschapsbaan met één gereedschap en één strategie; één routingstap kan er tientallen bevatten. Welke bewerkingen een kenmerk vraagt, volgt uit de eis (maat, vorm, ruwheid), het materiaal, het gereedschap en de volgorde: een krappe passing kan om boren en ruimen vragen, of om boren en kotteren, een kamer om een voor- en een nabewerking.
Hoe werkt een bewerking in de praktijk?
De tijd van een bewerking bestaat uit snijtijd en bijkomende tijd: ijlgangen, gereedschapswissels, tasten. Een calculatie die per bewerking is opgebouwd, laat zien waar de tijd heen gaat. Vergeet je een bewerking, zoals de ruimgang van een passingsboring, dan komt de verspaningstijd te laag uit en valt dat niet op. Achteraf kun je de tijden per bewerking met de nacalculatie vergelijken, mits de werkelijke uren op hetzelfde niveau zijn geboekt. Of ontbramen, meten of reinigen eigen bewerkingen zijn, is een afspraak per werkplaats.
Waarmee wordt een bewerking vaak verward?
Een bewerking is geen opspanning: in één opspanning gebeuren meestal meerdere bewerkingen, terwijl één bewerking in de routing juist meerdere opspanningen kan omvatten. Een bewerking is ook geen kenmerk: de kamer zit in het onderdeel, voorfrezen en nafrezen zijn wat je eraan doet.
Hoe zie je een bewerking in Blake?
In de calculatie in Blake is verspanen een aparte regel naast materiaal, nabehandeling, instellen en programmeren, per stuk en per serie. De tijd is als schatting gemarkeerd. Een correctie op een calculatieregel vraagt een reden, en zichtbaar blijft wie wat wanneer wijzigde. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bewerkingen heeft een onderdeel?
Per niveau anders: in de routing vaak een handvol stappen, in het CAM-programma één per gereedschapsbaan. Het aantal volgt uit de kenmerken, hun eisen, het materiaal en de opspanningen. Een passingsboring vraagt bijvoorbeeld meestal meer dan één bewerking.
Waarom nummer je bewerkingen in stappen van tien?
Dat is een gangbare afspraak in routings: 10, 20, 30. Zo kun je later een stap tussenvoegen, zoals 25 voor ontbramen, zonder de rest te hernummeren. Geen norm schrijft het voor; het is een gewoonte uit de werkvoorbereiding en uit ERP-systemen.
Is ontbramen een aparte bewerking?
Dat verschilt. Ontbramen met een gereedschap in de machine hoort vaak bij de verspaning. Handmatig ontbramen, trommelen of stralen staat meestal als eigen stap in de routing, met een eigen tijd of als uitbestede regel.