BegrippenSoort begrip: VakbegripPassiveren

Wat is passiveren?

Passiveren is een chemische behandeling die vrij ijzer van roestvast staal verwijdert, zodat de beschermende passieve laag zich goed kan vormen.

Roestvast staal beschermt zichzelf met een dunne, chroomrijke passieve laag die zich aan de lucht vanzelf vormt. Bij verspanen, slijpen en lassen kan vrij ijzer van gereedschap, spanmiddelen of spanen in het oppervlak achterblijven; daar kan roest beginnen, ook op 1.4404. Passiveren is een behandeling in een bad met salpeterzuur of citroenzuur die dat vrije ijzer oplost, zodat de passieve laag zich gelijkmatig herstelt. Het deel moet eerst ontvet zijn. Er komt geen laag bij en de maat verandert praktisch niet.

Waar hangt passiveren van af?

Het juiste bad, de temperatuur en de tijd hangen af van de staalsoort. Automatenkwaliteiten met zwavel, zoals 1.4305, en martensitische soorten zijn gevoeliger: een verkeerd gekozen bad kan het oppervlak aantasten in plaats van beschermen. Na laswerk gaat beitsen of mechanisch reinigen voor, omdat passiveren aanloopkleuren en oxidehuid niet verwijdert. Na het passiveren wordt gespoeld en gedroogd; restzuur in nauwe spleten of blinde gaten is een risico.

Wat zegt de norm over passiveren?

Tekening of inkoopvoorwaarden verwijzen vaak naar ASTM A967 of ASTM A380. Die specificaties beschrijven baden en behandelingen, en ook beproevingen om aan te tonen dat het oppervlak vrij is van vrij ijzer, zoals een vochtigheids- of kopersulfaattest. Een eis ligt pas vast als specificatie, methode en beproeving genoemd zijn; ontbreken die, vraag dan na wat bedoeld is voordat je offreert.

Hoe werkt passiveren in de praktijk?

Passiveren wordt meestal uitbesteed. De passiveerder rekent per partij of per korf, met een minimumbedrag, en heeft een eigen doorlooptijd. Voor voedingsmachines, medische delen en halfgeleiderapparatuur is het vaak een vaste eis, soms met een certificaat per partij. Opmaat is niet nodig, maar het deel moet schoon en vetvrij aankomen. Bij gelaste delen komt beitsen erbij. In de route hoort passiveren na de laatste bewerking die vrij ijzer kan achterlaten.

Waarmee wordt passiveren vaak verward?

Passiveren is geen beitsen: beitsen verwijdert oxidehuid en aanloopkleuren en tast het oppervlak licht aan, passiveren lost alleen vrij ijzer op. Het is ook geen coating: er komt geen laag van een ander materiaal op, de passieve laag komt uit het staal zelf. En het is niet hetzelfde als technische reinheid, die gaat over deeltjes en filmresten, niet over corrosiebestendigheid.

Hoe zie je passiveren in Blake?

In Blake staat de nabehandeling als voorstel uit de tekening bij het onderdeel; je bevestigt of corrigeert, en wie dat deed en wanneer blijft zichtbaar. Het uitbestede passiveren neem je op als eigen regel uit je uitbestedingsbibliotheek; zonder prijs blijft die regel open in plaats van op nul te staan. Meer over calculatie.

Veelgestelde vragen

Verandert passiveren de maat van een onderdeel?

Praktisch niet. Passiveren lost vrij ijzer aan het oppervlak op en laat de passieve laag herstellen; er komt niets bij en wat eraf gaat, is met gangbare meetmiddelen niet meetbaar. Opmaat is dus niet nodig, schoon en vetvrij aanleveren wel.

Wanneer wordt passiveren op de tekening geëist?

Vaak bij voedingsmachines, medische delen en halfgeleiderapparatuur, of als roestvast staal in een vochtige of agressieve omgeving komt. De eis staat op de tekening of in de inkoopvoorwaarden, soms met een specificatie en een certificaat per partij.

Is passiveren nodig na beitsen?

Niet per se. Beitsen laat het oppervlak ook passief achter, maar sommige specificaties vragen toch een aparte passiveerstap of een beproeving. Wat geldt, volgt uit de tekening of de inkoopvoorwaarden.

Jouw vaktaal. In elke calculatie.

Blake zet de eisen van tekening en model klaar als voorstel en bouwt de kostprijs op per bewerking, met je eigen machines en tarieven. Jouw team beslist.