BegrippenSoort begrip: VakbegripPlaatwerk
Wat is plaatwerk?
Plaatwerk is het maken van onderdelen uit vlakke plaat: snijden, kanten, soms walsen, en verbinden door lassen, klinken of met bevestigers.
Plaatwerk is de groep bewerkingen waarmee je onderdelen maakt uit vlakke plaat van een vaste dikte, meestal staal, roestvast staal of aluminium. De uitslag wordt gesneden met laser, plasma, waterstraal of een ponsmachine, daarna gekant, soms gewalst, en eventueel gelast, geklonken of met inpersbevestigers verbonden tot een samenstelling. De wanddikte blijft overal vrijwel gelijk aan de plaatdikte. Waar plaat ophoudt en dikke plaat begint, verschilt per bron en per werkplaats.
Waar hangt de uitslag van af?
De tekening of het 3D-model geeft de gekante vorm; de uitslag wordt daaruit afgeleid. In een zet rekt de buitenkant en stuikt de binnenkant, met de neutrale lijn daartussen. De ligging daarvan wordt meestal uitgedrukt met een K-factor, als fractie van de plaatdikte, of met buigtoeslagtabellen per materiaal, dikte en gereedschap. Een verkeerde K-factor geeft maten die na het kanten niet uitkomen. Maakbaarheid hangt af van minimale flenslengte, afstand van gaten en uitsparingen tot de zetlijn, binnenradius ten opzichte van de dikte, walsrichting en zetvolgorde. Een gat te dicht bij de zetlijn vervormt bij het kanten. De snijmachine werkt doorgaans met een 2D-uitslag, de kantbank met de gekante geometrie.
Hoe werkt plaatwerk in de praktijk?
De kostenopbouw verschilt van verspanen. Materiaal koop je per plaat, en hoeveel delen er op één plaat passen, bepaalt mee wat een stuk aan materiaal kost; hoe je het restant toerekent, is een calculatieafspraak. De snijtijd hangt af van snijlengte, dikte en het aantal doorsteken, de kanttijd van het aantal zetten, keringen en gereedschapswissels, en de lastijd van de naadlengte, de voorbereiding en het richtwerk. Een rekenmodel voor verspanen dat het deel als blok benadert, geeft voor plaatwerk geen bruikbare basis.
Waarmee wordt plaatwerk vaak verward?
Plaatwerk is geen verspanen uit plaatmateriaal: een plaat van 20 mm met gefreesde kamers is verspaanwerk, ook al begint hij als plaat. En plaatwerk is meer dan lasersnijden: snijden is één stap, kanten en verbinden volgen vaak.
Hoe zie je plaatwerk in Blake?
In Blake kan een plaatdeel dat je inkoopt als koopdeel in een samenstelling staan, naast je maakdelen en het werk aan de samenstelling zelf; ontbreekt de prijs nog, dan blijft de regel open in plaats van nul. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Waarom kan ik plaatwerk niet calculeren als freeswerk?
Omdat de tijd niet zit in materiaal wegnemen, maar in snijlengte, doorsteken, zetten en lassen, en de materiaalkosten in hoeveel delen er uit een plaat komen. Een verspaanmodel dat een blok om het deel rekent, kan er ver naast zitten.
Wat is een uitslag bij plaatwerk?
De vlakke vorm van een plaatdeel vóór het kanten, met de rek in de zetten verrekend via een K-factor of buigtoeslag. Uit de uitslag volgt wat de snijmachine snijdt; klopt die verrekening niet, dan wijken de maten na het kanten af.
Wat is een K-factor?
De ligging van de neutrale lijn in een zet, als fractie van de plaatdikte gemeten vanaf de binnenkant. Hij hangt af van materiaal, dikte, binnenradius en buigmethode, en wordt in de praktijk vaak met proefzetten bepaald.