BegrippenSoort begrip: Vakbegrip5-assig frezen
Wat is 5-assig frezen?
Bij 5-assig frezen stuurt de machine naast drie lineaire assen twee draaiassen, zodat het gereedschap onder wisselende hoeken bij het werkstuk komt.
De draaiassen laten de gereedschapsas ten opzichte van het werkstuk kantelen. Er zijn twee manieren van werken: bij 3+2 zetten de draaiassen het werkstuk in een vaste stand en freest de machine daarna met drie assen; bij simultaan 5-assig bewegen de draaiassen tijdens het snijden mee. Beide maken meer kanten in één opspanning bereikbaar, maar het spanvlak zelf blijft buiten bereik.
Hoe is een 5-asser opgebouwd?
De draaiassen zitten in de tafel, in de kop of verdeeld over beide; een zwenktafel met draaitafel is gangbaar op kleinere machines. De kinematica bepaalt het zwenkbereik, de grootste werkstukmaat en waar botsingen dreigen. Of een kenmerk bereikbaar is, hangt af van dat zwenkbereik, de gereedschapslengte, het spanmiddel en de rest van het werkstuk. Simultaan werk wordt ingezet voor vrije vormen, voor flankfrezen van schuine wanden en om met korter gereedschap dieper te komen; het vraagt meer van CAM, postprocessor en simulatie. De nauwkeurigheid tussen standen hangt mede af van hoe goed de draaiassen gekalibreerd zijn.
Hoe werkt 5-assig frezen in de praktijk?
Minder opspanningen kunnen minder insteltijd, minder kans op een positieafwijking tussen kenmerken uit verschillende opspanningen en een kortere doorlooptijd betekenen, al vraagt een 5-assige opspanning soms zelf meer voorbereiding. Daar staan een hoger uurtarief en meestal meer programmeertijd tegenover, bij simultaan werk nog meer. Door te kantelen kan de gereedschapsuitsteek korter, wat snijgegevens en ruwheid ten goede kan komen. Tegenover een 3-asser met meer opspanningen of met een spanmal valt de vergelijking per geval anders uit, afhankelijk van aantal, uurtarieven, programmeertijd en spanmiddelen.
Waarmee wordt 5-assig frezen vaak verward?
5-assig frezen is geen draaifrezen: op een draai-freesmachine draait het werkstuk om diameters te maken, op een gewone 5-asser niet, al bestaan er 5-assige bewerkingscentra met een draaitafel die ook kunnen draaien. En 5-assig is niet vanzelf simultaan: 3+2 gebruikt dezelfde machine, met de draaiassen stil tijdens het snijden.
Hoe zie je 5-assig frezen in Blake?
In Blake staat de 5-asser in je machinepark met zijn werkbereik en assen, en de eerste toets per machine noemt de grens die de doorslag geeft. De opspanningen per route voer je zelf in en accepteer je. Instellen, verspanen en programmeren zijn aparte regels in de calculatie, per stuk en per serie; het zijn schattingen, en zo staan ze ook gemarkeerd. Meer over frezen.
Veelgestelde vragen
Is 3+2 ook 5-assig?
Ja, het is een manier van 5-assig werken: de draaiassen zetten het werkstuk in een vaste stand en de machine freest met drie assen. Voor veel prismatische delen volstaat dat; simultaan werk is nodig als de gereedschapshoek tijdens het snijden moet veranderen.
Wordt een onderdeel nauwkeuriger op een 5-asser?
Niet vanzelf. Minder omspannen voorkomt positieafwijkingen tussen opspanningen, maar de draaiassen brengen hun eigen afwijkingen mee. Hoe nauwkeurig kenmerken uit verschillende standen ten opzichte van elkaar liggen, bepalen machine, kalibratie, temperatuur en spanmiddel.
Is een 5-asser goedkoper als hij opspanningen scheelt?
Vaak bij enkelstuks en kleine series, als de bespaarde insteltijd zwaarder weegt dan het hogere uurtarief en de programmeertijd. Bij grotere series kan een 3-asser met een spanmal goedkoper zijn. Ook de spanmiddelen die je al hebt tellen mee.