BegrippenSoort begrip: Vakbegrip3-assig frezen
Wat is 3-assig frezen?
Bij 3-assig frezen beweegt het gereedschap langs drie lineaire assen, X, Y en Z, en houdt de gereedschapsas één richting ten opzichte van het werkstuk.
Die richting blijft de hele opspanning gelijk, meestal loodrecht op de tafel. Wat langs die as bereikbaar is, maak je in één opspanning: vlakken, kamers, contouren, boringen en schroefdraad van boven, en zijwanden met de flank van de frees. 2,5D-werk, waarbij Z stapsgewijs verspringt, en 3D-werk met een bolkopfrees, waarbij de drie assen tegelijk bewegen, vallen er allebei onder.
Wat bepaalt wat je 3-assig kunt maken?
Wat in één opspanning lukt, hangt af van de richting van elk kenmerk, de lengte en stijfheid van het gereedschap, het spanmiddel dat zijkanten afdekt en het werkbereik. Kenmerken waarvan de as niet evenwijdig aan de spil loopt, zoals een boring in een zijvlak of een schuine boring, vragen een andere opspanning, een schuin spanmiddel, een hoekkop of een vierde as. Een schuin vlak kun je wel 3D frezen met een bolkop- of torusfrees; dat kost tijd en laat ribbels tussen de banen achter. Sommige ondersnijdingen zijn met een T-groeffrees of een bolvormige ondersnijfrees te maken; diepe kamers worden begrensd door gereedschapslengte en trilling.
Hoe werkt 3-assig frezen in de praktijk?
Een 3-asser heeft vaak een lager uurtarief en eenvoudiger programma's dan een 5-asser. Een deel met kenmerken in meerdere richtingen kan er wel meer opspanningen vragen, met insteltijd en een mogelijke positieafwijking tussen kenmerken uit verschillende opspanningen. De afweging tussen 3-assig en 5-assig draait om het aantal opspanningen, het aantal stuks, de uurtarieven, de programmeertijd en de beschikbare spanmiddelen.
Waarmee wordt 3-assig frezen vaak verward?
3-assig frezen is geen 3+2-bewerking: bij 3+2 zetten de draaiassen het werkstuk of de spilkop onder een vaste hoek, waarna de machine met drie lineaire assen freest, zonder omspannen. Het is ook niet hetzelfde als 2,5D: 2,5D is een vorm van 3-assig frezen waarbij Z stapsgewijs beweegt, terwijl 3D-frezen de drie assen gelijktijdig stuurt.
Hoe zie je 3-assig frezen in Blake?
In Blake leg je per machine het werkbereik, het aantal assen en je eigen uurtarief vast. Een eerste toets per machine laat zien of het onderdeel binnen werkbereik en assen past en welke grens beslist; het blijft een eerste toets, geen oordeel over maakbaarheid. Frezen van 3- tot 5-assig rekent Blake door met instellen, verspanen en programmeren als aparte regels. Meer over frezen.
Veelgestelde vragen
Is 3-assig frezen goedkoper dan 5-assig?
Per machine-uur vaak wel, per onderdeel niet vanzelf. Een deel met kenmerken in veel richtingen vraagt op een 3-asser meer opspanningen. Of de bespaarde insteltijd op een 5-asser het hogere uurtarief en de extra programmeertijd goedmaakt, hangt af van aantal en route.
Welke kenmerken haal je niet met drie assen?
Niet in één opspanning: kenmerken met een as die niet evenwijdig aan de spil loopt, zoals een schuine of zijdelingse boring, en kenmerken op het spanvlak. Een hoekkop of vierde as helpt in dezelfde opspanning, een schuin spanmiddel in een extra opspanning.