BegrippenSoort begrip: Vakbegrip3+2-bewerking
Wat is een 3+2-bewerking?
Bij een 3+2-bewerking zetten de twee draaiassen van een 5-asser werkstuk en gereedschap in een vaste stand, waarna de machine met drie lineaire assen freest.
Bij 3+2, ook gepositioneerd 5-assig frezen genoemd, gebruikt een 5-asser zijn twee draaiassen alleen om te positioneren. Tafel of kop kantelt en draait naar een vaste stand van het gereedschap ten opzichte van het werkstuk, de draaiassen worden vastgezet en de machine freest met X, Y en Z in een gekanteld werkvlak. Daarna volgt de volgende stand. Tijdens het snijden staan de draaiassen stil. Zo kunnen meer kanten en schuine vlakken in één opspanning bereikbaar worden.
Waar hangt een 3+2-bewerking van af?
Welke kanten je in één opspanning bereikt, hangt af van de kinematica (draai-kanteltafel, zwenkkop of een combinatie), de zwenkbereiken, het spanmiddel, de gereedschapslengte en botsingen met houder en spilkop. Het vlak waarop het werkstuk gespannen staat, blijft onbereikbaar; daarvoor is een tweede opspanning, een spanrand of een ander spanmiddel nodig. Omdat het werkstuk niet los gaat, valt de omspanfout tussen standen weg, maar de onderlinge positie hangt dan af van de nauwkeurigheid en de kinematische kalibratie van de draaiassen. Door te kantelen kan een korter gereedschap vaak een diepe wand halen, met minder trilling. De postprocessor moet het gekantelde werkvlak correct uitschrijven voor de kinematica en de besturing van die machine.
Hoe werkt een 3+2-bewerking in de praktijk?
3+2 is een afweging tussen opspanningen en uurtarief. Een 5-asser heeft meestal een hoger uurtarief dan een 3-asser, en een deel dat van één kant te maken is, wint er weinig mee. Bij een enkelstuk of kleine serie met kenmerken op meerdere kanten kan het uitsparen van opspanningen zwaarder wegen. Kenmerken met een krappe onderlinge plaats- of richtingstolerantie zijn in één opspanning vaak beter te halen. Welke route goedkoper is, hangt af van aantal, uurtarieven, programmeertijd en de spanmiddelen die er al zijn.
Waarmee wordt een 3+2-bewerking vaak verward?
3+2 is geen simultaan 5-assig frezen: bij 3+2 staan de draaiassen stil tijdens het snijden, bij simultaan werk bewegen ze mee. 3+2 is ook geen vierde as: een draaitafel op een 3-asser draait om één as en zet de kanten rondom die as haaks onder de frees, maar geen vlakken die in twee richtingen schuin staan.
Hoe zie je een 3+2-bewerking in Blake?
In Blake voer je de opspanningen per route zelf in, zodat 3+2 op een 5-asser en omspannen op een 3-asser elk met hun eigen aantal opspanningen in de calculatie staan. In je machinepark staan per machine de assen, het werkbereik en het uurtarief; een eerste toets per machine toont welke grens de doorslag geeft. Meer over frezen.
Veelgestelde vragen
Wanneer kies je 3+2 in plaats van omspannen op een 3-asser?
Als de opspanningen die je uitspaart zwaarder wegen dan het hogere uurtarief en de programmeertijd. Dat is vaak zo bij enkelstuks en kleine series met kenmerken op meerdere kanten, en bij krappe toleranties tussen kenmerken op verschillende kanten.
Haal je met 3+2 alle kanten in één opspanning?
Meestal niet. Het vlak waarop het werkstuk gespannen staat, blijft onbereikbaar, en zwenkbereik, houder en spanmiddel beperken de standen. Daarvoor is een tweede opspanning, een spanrand die je later wegfreest of een ander spanmiddel nodig.
Heb je voor 3+2 een uitgebreid CAM-pakket nodig?
Minder dan voor simultaan werk. Per stand programmeer je drieassig in een gekanteld werkvlak. Wel heb je een postprocessor nodig die de draaiassen en het werkvlak van jouw machine correct uitschrijft, en een simulatie helpt botsingen in de gekantelde stand te vinden.