BegrippenSoort begrip: VakbegripVierde as
Wat is een vierde as?
Een vierde as is een CNC-draaias, meestal een draaitafel of deelkop op een 3-asser, die het werkstuk om één as draait voor meer kanten per opspanning.
Een vierde as draait het werkstuk om één as. Draait hij om de X-as, dan heet hij in de gangbare asaanduiding de A-as; om de Y-as de B-as. Op een verticaal bewerkingscentrum is het meestal een CNC-draaitafel of deelkop op de machinetafel, vaak met een losse kop of steun aan het andere eind. Positioneert de as alleen en freest de machine daarna drieassig, dan heet dat indexeren of 3+1. Draait hij mee tijdens het snijden, dan is het simultaan 4-assig werk, bijvoorbeeld voor nokken, spiraalgroeven en gravures rond een as.
Wat bereik je met een vierde as?
Op een horizontaal bewerkingscentrum is een draaitafel om de verticale as, de B-as, gebruikelijk. Met één draaias bereik je de kanten rondom die as. Vlakken die in twee richtingen schuin staan, en kenmerken in de kopse kanten zoals axiale boringen, bereik je er niet mee met de gereedschapsas loodrecht op het vlak; een vrije kopse kant kun je wel met de zijkant van de frees vlak frezen. Hoeveel opspanningen overblijven, hangt verder af van het spanmiddel, de lengte van het deel, de steun aan het andere eind, de gereedschapslengte en de toleranties tussen kenmerken. De onderlinge positie van de kanten hangt af van de deelnauwkeurigheid van de as en hoe goed het hart van de as is ingemeten.
Hoe werkt een vierde as in de praktijk?
Een deel met kenmerken op vier kanten rondom één as kan op een 3-asser vier opspanningen vragen en met een vierde as minder. Dat spaart insteltijd en kan de kanten onderling beter op positie houden. Staat de draaitafel niet vast op de machine, dan zijn opbouwen, uitlijnen en het hart inmeten een eigen insteltijd. Met een spantoren of meervoudige opspanning op de as kun je ook meerdere stuks per cyclus spannen. Of het goedkoper is, hangt af van aantal, uurtarief en of de as al op de machine staat.
Waarmee wordt een vierde as vaak verward?
Een vierde as is geen 3+2: met één draaias zet je de kanten rondom die as haaks onder de frees, maar geen vlakken die in twee richtingen schuin staan. En niet elke deelkop is een CNC-as: een handbediende deelkop verdeelt in vaste stappen en vraagt bij elke stand een hand aan de machine.
Hoe zie je een vierde as in Blake?
In je machinepark leg je een 3-asser met draaitafel vast met vier assen, het uurtarief en het werkbereik dat met de tafel erop overblijft. De eerste toets per machine toont of een deel past en welke grens de doorslag geeft. Hoeveel opspanningen er met de vierde as nodig zijn, voer je per route zelf in. Meer over werkplaats.
Veelgestelde vragen
Is een vierde as een goede tussenstap om minder om te spannen?
Voor delen met kenmerken rondom één as vaak wel, zoals assen en blokken met boringen rondom. Axiale boringen in de kopse kanten en vlakken die in twee richtingen schuin staan vragen een extra opspanning of een 5-asser, het spanvlak een extra opspanning of een spanrand.
Wat kost een vierde as aan werkbereik?
Hoogte en tafellengte. De draaitafel en de steun aan het andere eind nemen ruimte in, dus het grootste deel dat past wordt kleiner, en de hartlijn van de draaias bepaalt hoe ver het deel mag uitzwaaien. Toets het deel met de as erop.