BegrippenSoort begrip: VakbegripOpbouwsnede
Wat is een opbouwsnede?
Een opbouwsnede is werkstukmateriaal dat aan de snijkant vastkoekt en de snijgeometrie verandert, met een ruwer oppervlak en verlopende maten als gevolg.
Een opbouwsnede is een laag werkstukmateriaal die onder druk en warmte aan de snijkant en het spaanvlak hecht en daar verhardt. De laag neemt een deel van het snijden over en verandert de effectieve geometrie van de snijkant. Ze groeit, breekt periodiek af en vormt zich opnieuw; brokjes blijven achter op het werkstuk of nemen bij het afbreken een stukje snijkant mee.
Waar hangt een opbouwsnede van af?
Een opbouwsnede ontstaat vooral bij ductiele materialen die gemakkelijk hechten, zoals zacht aluminium, koolstofarm staal, austenitisch roestvast staal en koper, en bij lage tot middelmatige snijsnelheden. Daar is de temperatuur aan de snijkant te laag om de aangehechte laag te laten verweken en met de spaan mee te voeren. Boven dat gebied verdwijnt het effect meestal. Een scherpe snijkant met positieve spaanhoek, een gepolijst spaanvlak, een coating met weinig affiniteit voor het werkstukmateriaal en goede koeling of smering verkleinen de kans. Welke snijsnelheid volstaat, hangt af van materiaal en gereedschap; de gereedschapsleverancier geeft daarvoor een werkgebied.
Hoe werkt een opbouwsnede in de praktijk?
Een opbouwsnede kan op drie manieren kosten veroorzaken: een ruw, gescheurd oppervlak dat een extra nagang of nabewerking kan vragen, gereedschap dat sneller uitbrokkelt, en maten die tijdens de serie verlopen. Bij kleine diameters en lage toerentallen, zoals bij boren, tappen en draaien dicht bij het centrum, is de snijsnelheid laag en ontstaat het effect gemakkelijker. Wie het in de keuze van gereedschap en snijwaarden meeneemt, voorkomt het meestal; het effect zit dan in de snijwaarden en dus in de bewerkingstijd.
Waarmee wordt een opbouwsnede vaak verward?
Een opbouwsnede is geen gewone slijtage: slijtage neemt materiaal van het gereedschap weg, een opbouwsnede legt er materiaal op, al kan het afbreken ervan wel tot hechtingsslijtage en uitbrokkeling leiden. En het is geen braam: een braam zit aan het werkstuk, de opbouwsnede aan de snijkant.
Veelgestelde vragen
Waarom krijg ik een opbouwsnede bij aluminium?
Omdat zacht aluminium bij lage snijsnelheid en een niet-scherpe of ongepolijste snijkant aan het gereedschap gaat hechten. Een hogere snijsnelheid, een scherpe, gepolijste snijkant voor aluminium en goede koeling of smering voorkomen het meestal.
Hoe herken je een opbouwsnede?
Aan het werkstuk zie je een ruw, gescheurd oppervlak, soms met aangekoekte deeltjes, en maten die tijdens de serie verlopen. Op de snijkant zie je een laag aangehecht werkstukmateriaal.
Telt een opbouwsnede mee in de kostprijs?
Indirect: via een extra nagang, sneller gereedschapsverbruik, afkeur en meer meten. Meestal voorkom je het met gereedschap en snijwaarden die bij het materiaal passen; dan zit het effect in de bewerkingstijd.