BegrippenSoort begrip: VakbegripMicroverspaning
Wat is microverspaning?
Microverspaning is frezen, boren en draaien van zeer kleine kenmerken, met gereedschap van doorgaans minder dan een millimeter diameter.
De kenmerken meten van enkele micrometers tot ongeveer een millimeter; behalve microfrezen en microboren hoort ook mechanisch verspanen met fijne draaibeitels erbij. Een vaste grens bestaat niet; de definities in de vakliteratuur verschillen. In ruime zin rekent men ook micro-vonkerosie en laserbewerking met ultrakorte pulsen tot het vakgebied. Toepassingen zitten onder meer in medische techniek, optiek, elektronica en mallen voor kleine kunststofdelen.
Wat maakt microverspaning anders dan gewoon verspanen?
Op deze schaal gaan vuistregels uit het gewone verspanen niet meer op. De spaandikte per tand kan in de orde van de afronding van de snijkant liggen; onder een minimale spaandikte wordt het materiaal eerder weggedrukt dan gesneden, met braamvorming en een slechter oppervlak als gevolg. Rondloopfout van spil en gereedschapshouder belast de snijkanten ongelijk en vergroot de kans op breuk. Hoge toerentallen zijn nodig om een bruikbare snijsnelheid te halen. Thermische groei van de machine, de nauwkeurigheid van de gereedschapsmeting en de materiaalstructuur, zoals korrelgrootte, wegen zwaarder dan bij grotere delen.
Hoe werkt microverspaning in de praktijk?
Bij microverspaning zit de tijd vaak minder in het spaanvolume dan in alles eromheen: lage voedingen, opwarmen tot de machine thermisch stabiel is, gereedschap dat zonder waarschuwing kan breken, meten met optische meetmiddelen of een CMM met een kleine taster, en ontbramen onder een microscoop. Een calculatie die alleen op bewerkingstijd rekent, kan daardoor flink te laag uitkomen; hoeveel, hangt af van materiaal, kenmerken, toleranties en machine.
Waarmee wordt microverspaning vaak verward?
Microverspaning is geen ultraprecisieverspaning: micro gaat over de grootte van de kenmerken, ultraprecisie over vormnauwkeurigheid en ruwheid, ook op grote vlakken. Beide kunnen samengaan, maar een microkanaal kan gewone toleranties hebben en een grote spiegel kan ultraprecies zijn. Het is ook iets anders dan fijnmechanica, het brede vak van kleine precisiedelen, dat grotendeels met gangbaar gereedschap werkt.
Veelgestelde vragen
Wanneer spreek je van microverspaning?
Bij het verspanen van kenmerken tot ongeveer een millimeter, zoals kanaaltjes, kleine boringen en malholtes, met gereedschap onder een millimeter diameter. Een vaste grens bestaat niet; de definities verschillen per bron.
Welke machine heb je nodig voor microfrezen?
Een spil voor hoge toerentallen met weinig rondloopfout, een thermisch stabiele machine en omgeving, en een gereedschapsmeting die werkelijke lengte en diameter vastlegt. Een gewone machine met een snellopende hulpspil kan een deel van dat werk aan.
Hoe meet je kenmerken van een paar tienden?
Met optische meetmiddelen zoals een meetmicroscoop of beeldmeetsysteem, en voor 3D-vorm met een CMM met een kleine taster of een optische profielmeter. Het meten kan bij dit werk een groot deel van de totale tijd vragen.
Wanneer kies je laser in plaats van microfrezen?
Bij structuren kleiner dan de kleinste bruikbare frees, bij harde of brosse materialen en bij oppervlaktetexturen. Met ultrakorte pulsen blijft de warmte-inbreng klein, maar de wanden worden vaak licht conisch.