Wat is een passing?

Een passing is de relatie tussen twee delen die in elkaar passen, meestal een as in een boring, vastgelegd met een tolerantieklasse voor elk deel. In het ISO-systeem staat een hoofdletter voor de boring en een kleine letter voor de as; de letter geeft de ligging van het tolerantieveld ten opzichte van de nominale maat, het getal de IT-klasse en daarmee de breedte. Bij ⌀20 H7/g6 ligt de boring tussen 20,000 en 20,021 mm en de as tussen 19,980 en 19,993 mm; de speling ligt dus tussen 0,007 en 0,041 mm. Er zijn drie soorten: de speelpassing, met speling bij elke toegestane maat; de overgangspassing, zoals H7/k6, die speling of overmaat kan geven; en de perspassing, zoals H7/s6, met overmaat bij elke toegestane maat.

Waar hangt een passing van af?

Welke passing een ontwerper kiest, hangt af van de functie: draaien of schuiven, nauwkeurig centreren of belasting overbrengen zonder spie; ook de lengte van de passing, de materialen, de bedrijfstemperatuur en de montagewijze tellen mee. Veel tekeningen werken met het eenheidsboringsysteem: de boring krijgt een H en de as bepaalt de passing. Een boring maak en meet je immers met gereedschap van vaste maat, zoals een ruimer en een kaliberdoorn. Het eenheidsassysteem, met een h-as, past bij getrokken asmateriaal zonder nabewerking of bij één as die meerdere delen met verschillende passingen draagt.

Wat zegt de norm over een passing?

De codes en grensafwijkingen staan in ISO 286-1, de basis van toleranties, afwijkingen en passingen, en ISO 286-2, met de tabellen per tolerantieklasse; de huidige editie van beide is van 2010. De waarden gelden bij de referentietemperatuur van 20 °C. Onder het onafhankelijkheidsprincipe van ISO 8015 begrenst een maattolerantie alleen de lokale maten, standaard als tweepuntsmaat volgens ISO 14405-1, en niet de vorm als geheel: een as kan op elke plek binnen zijn maat liggen en toch krom zijn, of een gelijkdik profiel hebben dat niet rond is. Waar de functie het vraagt, staat er vaak de envelopvoorwaarde bij, zoals ⌀20 H7 Ⓔ, of een aparte vormtolerantie. Oudere Duitse tekeningen volgens DIN 7167 passen de envelopvoorwaarde ook zonder aanduiding toe; welke regel geldt, volgt uit de norm waarnaar de tekening verwijst.

Hoe werkt een passing in de praktijk?

Een passing werkt door in de route. Een boring in IT7 wordt vaak voorgeboord en daarna geruimd, gekotterd of circulair nagefreesd; een as in IT6 vraagt vaak een fijne nadraaigang of rondslijpen. Wat in één gang haalbaar is, hangt af van machine, gereedschap, maat, materiaal en temperatuur. Ook meten wordt vaak een eigen stap, met een kaliberdoorn of een binnenmicrometer. Hoeveel tijd en geld passingen kosten, hangt af van hun aantal, de bewerkingen die al in de route zitten, hoe vaak je meet en de seriegrootte.

Waarmee wordt een passing vaak verward?

Een passing is geen IT-klasse: de IT-klasse geeft alleen de breedte van één tolerantieveld, de passing is de combinatie van twee velden met hun ligging. Een tolerantieklasse als H7 is ook nog geen passing; pas met de klasse van het tegenstuk ligt vast of er speling of overmaat is. En een passing is geen vormeis: zonder Ⓔ of vormtolerantie begrenst de maat de rechtheid niet en de rondheid maar ten dele.

Hoe zie je een passing in Blake?

In Blake staan passingen en andere toleranties als voorstel uit de tekening bij het onderdeel, net als materiaal, ruwheid, nabehandeling en schroefdraad. Je bevestigt of corrigeert ze; wie dat deed en wanneer, blijft zichtbaar, met je toelichting als je die geeft. De machinefit in Blake is iets anders: die geeft per machine een eerste toets op werkbereik en assen, met de grens die de doorslag geeft. Meer over aanvragen.