Wat is een maattolerantie?

Een maattolerantie is het verschil tussen de grootste en de kleinste toegestane waarde van één maat. Ze staat bij de maat als symmetrische afwijking (20 ±0,05), als boven- en onderafwijking (20 +0,1/0), als grensmaten of als ISO-tolerantieklasse (⌀12 H7). Een tolerantieklasse combineert een letter voor de ligging van het tolerantieveld ten opzichte van de nominale maat met een getal voor de IT-klasse, waarvan de breedte met de nominale maat meegroeit: h6 bij ⌀25 is 0 tot −0,013 mm. Maten zonder eigen tolerantie vallen onder de algemene tolerantie.

Wat zegt de norm over een maattolerantie?

ISO 286-1 legt het stelsel van tolerantieklassen, IT-klassen en passingen vast. ISO 14405-1 definieert wat de lengtemaat van een maatelement is; standaard is dat de tweepuntsmaat, gemeten tussen twee tegenover elkaar liggende punten. Volgens ISO 8015 geldt het onafhankelijkheidsprincipe: de maattolerantie begrenst dan niet de vorm, zodat een as overal binnen h6 kan meten en toch krom zijn. Wil de ontwerper dat de maat ook de vorm begrenst, dan staat de envelopvoorwaarde Ⓔ bij de maat. Volgens ASME Y14.5 geldt die envelop standaard. Maten gelden bij de referentietemperatuur van 20 °C.

Hoe werkt een maattolerantie in de praktijk?

De tolerantie stuurt de keuze van bewerking en meetmiddel. Een boring in klasse H7 komt zelden uit alleen boren; ruimen, kotteren of rondfrezen met een nagang zijn gangbaar, afhankelijk van diameter, materiaal en aantal. Een as in h6 kan op een goede draaibank haalbaar zijn of slijpen vragen. Bij krappe toleranties telt ook de meetonzekerheid: als vuistregel kies je een meetmiddel dat een veelvoud nauwkeuriger is dan de tolerantie, en ISO 14253-1 regelt hoe meetonzekerheid meeweegt bij goed- of afkeur. De temperatuur van werkstuk en meetmiddel speelt mee bij grote maten en smalle velden.

Waarmee wordt een maattolerantie vaak verward?

Een maattolerantie is geen geometrische tolerantie: de een gaat over grootte, de ander over vorm, richting, plaats of slingering. Een tolerantieklasse als H7 is ook geen passing: de passing is de combinatie van een boring en een as, zoals H7/g6. En een maattolerantie is geen algemene tolerantie: die geldt alleen waar geen eigen tolerantie staat.

Hoe zie je een maattolerantie in Blake?

In Blake staan de toleranties uit de tekening als voorstel bij het onderdeel, per waarde te bevestigen of te corrigeren. Pas je in de calculatie een tijd aan vanwege een krappe maat, dan legt Blake die correctie vast met de persoon, het moment en de reden. Meer over calculatie.