Wat is een geometrische tolerantie?

Een geometrische tolerantie is een eis aan de geometrie van een kenmerk: de breedte of diameter van een zone waarbinnen een vlak, een as of een profiel moet liggen. ISO 1101 deelt de eigenschappen in vier groepen. Vorm: rechtheid ⏤, vlakheid ⏥, rondheid ○ en cilindriciteit ⌭. Richting: evenwijdigheid ∥, haaksheid ⟂ en hoekigheid ∠. Plaats: positie ⌖, coaxialiteit en concentriciteit ◎, en symmetrie ⌯. Slingering: slingering ↗ en totale slingering ⌰. Lijn- en vlakprofiel ⌒ ⌓ tellen zonder datum als vorm, met datum als richting of plaats. De eis staat in een tolerantiekader met symbool, waarde, eventuele modificatoren en datums.

Wat zegt de norm over een geometrische tolerantie?

ISO 1101 legt symbolen, toleranties en zones vast, ISO 5459 de datums en datumsystemen, en ISO 8015 de grondregels, waaronder het onafhankelijkheidsprincipe. In ASME Y14.5, waar de term GD&T vandaan komt, gelden andere standaardregels, zoals de envelop op maatelementen. Een tekening hoort daarom te vermelden welke norm geldt. Zonder die verwijzing is een kader niet in alle gevallen eenduidig te lezen, vooral bij modificatoren en datums.

Hoe werkt een geometrische tolerantie in de praktijk?

Geometrische toleranties sturen de route vaak meer dan de maten. Kenmerken met een krappe onderlinge richtings- of plaatstolerantie maak je zo mogelijk in één opspanning. Moet je toch omspannen, dan hoort het herpositioneren binnen de tolerantie te blijven, door uitrichten, tasten of een spanmiddel dat nauwkeurig genoeg herhaalt. Of een 5-asser of een tweede opspanning de betere keuze is, hangt af van aantal, bereikbaarheid, spanmiddelen en tarieven. De meting gebeurt op een meetmachine of op de meetplaat, afhankelijk van eis en zone; tasten op de machine is een tussencontrole, geen onafhankelijke meting.

Waarmee wordt een geometrische tolerantie vaak verward?

Een geometrische tolerantie is geen krappere maattolerantie: de een regelt hoe groot een kenmerk is, de ander hoe het ligt of welke vorm het heeft. Onder het onafhankelijkheidsprincipe gelden ze los van elkaar. En GD&T is strikt genomen de naam van het ASME-stelsel; ISO spreekt van geometrische productspecificatie, met deels andere regels.

Hoe zie je een geometrische tolerantie in Blake?

In Blake staan de geometrische toleranties als voorstel uit de tekening bij het onderdeel, klaar om te bevestigen of te corrigeren. Het aantal opspanningen bepaal je zelf: je voert ze per route in, accepteert ze of maakt ze ongedaan. Instellen telt als aparte regel in de calculatie, en het resultaat staat gemarkeerd als schatting. Meer over werkplaats.