BegrippenSoort begrip: VakbegripPerspassing
Wat is een perspassing?
Een perspassing is een passing waarbij de as bij elke toegestane maat groter is dan de boring, zodat de verbinding door die overmaat vastzit.
De andere naam is overmaatpassing, en de voorwaarde geldt bij de uitersten: zelfs de kleinste toegestane as is groter dan de grootste toegestane boring. Bij ⌀20 H7/s6 ligt de overmaat tussen 0,014 en 0,048 mm, bij H7/p6 tussen 0,001 en 0,035 mm. Je voegt de delen samen door ze in elkaar te persen, of door de naaf te verwarmen of de as te koelen; die tweede werkwijze heet een krimpverbinding. De verbinding houdt een bus, pen, lager of naaf op zijn plaats en kan draaimoment of axiale kracht overbrengen zonder spie of lijm.
Waar hangt een perspassing van af?
Wat een perspassing kan overbrengen, hangt af van de werkelijke overmaat, de diameter en lengte van de verbinding, de wanddikte van de naaf, de materialen en hun stijfheid, de wrijving tussen de vlakken en de temperatuur in bedrijf. Bij het samenvoegen worden ruwheidstoppen deels afgevlakt, waardoor de werkzame overmaat kleiner is dan de gemeten maten aangeven. Na de montage zet de naaf uit en krimpt een bus of lagerring aan de binnenkant, wat een krap getolereerde binnenmaat buiten tolerantie kan brengen.
Wat zegt de norm over een perspassing?
De tolerantieklassen komen uit ISO 286-1 en ISO 286-2; welke combinatie een perspassing is, volgt uit de grensafwijkingen bij de nominale maat. ISO 286 rekent niet uit of de verbinding sterk genoeg is. Daarvoor bestaan aparte rekenmethodes, zoals DIN 7190-1 voor cilindrische persverbindingen, die ook het afvlakken van de ruwheid en de temperatuur meenemen.
Hoe werkt een perspassing in de praktijk?
Een perspassing vraagt twee krappe maten die bij elkaar horen, bijvoorbeeld een geruimde of gekotterde H7-boring en een fijn nagedraaide of geslepen as in p6 of s6, met een passende ruwheid op beide vlakken. Monteer je zelf, dan komen er persen of verwarmen, uitlijnen en een controle na montage bij, en soms een nabewerking van de binnenmaat. Lever je losse delen, dan ligt de montage bij de klant en blijven de maten en hun meting over.
Waarmee wordt een perspassing vaak verward?
Een perspassing is geen overgangspassing: bij H7/k6 kan een paar speling of overmaat krijgen, afhankelijk van waar beide maten uitvallen. Persen en krimpen zijn geen verschillende passingen, maar verschillende manieren van monteren. En een perspassing is geen lijm- of borgverbinding: hier houdt de overmaat het deel vast, niet een middel tussen de vlakken.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een perspassing en een krimppassing?
Het is dezelfde passing met overmaat, anders gemonteerd. Bij persen druk je de as met kracht in de boring. Bij krimpen verwarm je de naaf of koel je de as, zodat de delen met weinig kracht samengaan en vastzitten zodra de temperatuur gelijk is.
Moet ik de montage van een perspassing meerekenen?
Als je de delen zelf samenvoegt wel: persen of verwarmen, uitlijnen en een controle na montage, soms met een nabewerking van de binnenmaat. Lever je losse delen, dan reken je de twee maten en hun meting.
Waarom is een bus na het inpersen soms niet meer op maat?
Omdat de overmaat de bus samendrukt en de binnendiameter kleiner wordt. Hoeveel, hangt af van overmaat, wanddikte en materialen. Is de binnenmaat krap getolereerd, dan wordt die vaak na het inpersen nog geruimd of nagekotterd.