BegrippenSoort begrip: VakbegripInstelblad

Wat is een instelblad?

Een instelblad beschrijft per opspanning hoe de machine klaargezet wordt: spanmiddel, ligging van het deel, nulpunt, gereedschap, programma en controlepunten.

Andere namen zijn setupsheet en opspaninstructie. Voor de operator staat bij elk punt het detail: hoe het werkstuk in het spanmiddel ligt, hoe het nulpunt bepaald wordt, op welke magazijnplaats en met welke uitsteeklengte elk gereedschap staat, de programmanaam en welke maten bij het eerste stuk gecontroleerd worden. Vaak staan er een foto of schets van het gespannen deel en de bekende valkuilen bij.

Waar komt een instelblad vandaan?

Een deel van het instelblad komt uit het CAM-systeem, dat een gereedschapslijst of een volledig instelblad met afbeeldingen van de opspanning kan genereren. De rest, zoals ervaring met het spannen of een bekende afwijking, vult de werkvoorbereider of de operator aan. Een instelblad is alleen bruikbaar als het hoort bij de juiste revisie van tekening en programma; na een wijziging moet het mee veranderen.

Hoe werkt een instelblad in de praktijk?

Bij enkelstuks en kleine series is insteltijd vaak een groot deel van de kostprijs per stuk, en een deel van die tijd is zoeken: welke bekken, waar het nulpunt, welke frees met welke uitsteek. Een volledig instelblad kan dat zoekwerk bij een herhaalorder beperken, zeker als een andere operator de serie draait. Opbouwen, tasten en het eerste stuk meten blijven. Of je bij een herhaalorder met een kortere insteltijd rekent, is een calculatiekeuze die afhangt van instelblad, bewaarde spanmiddelen en een beproefd programma.

Waarmee wordt een instelblad vaak verward?

Een instelblad is geen procesplan: het procesplan beschrijft de route van het hele onderdeel, het instelblad één opspanning op één machine. Het is ook geen NC-programma: het programma stuurt de machine, het instelblad de operator.

Veelgestelde vragen

Wat staat er op een instelblad?

Per opspanning: spanmiddel en ligging van het deel, nulpunt en hoe je het bepaalt, gereedschappen met plaats en uitsteeklengte, programmanaam, de maten om bij het eerste stuk te controleren, en bijzonderheden. Een foto van het gespannen deel scheelt vaak de meeste uitleg.

Scheelt een instelblad insteltijd bij een herhaalorder?

Vaak wel, vooral als een andere operator de serie draait of de vorige keer lang geleden is. Het zoeken naar spanmiddel, nulpunt en gereedschap wordt korter; opbouwen, tasten en het eerste stuk meten blijven.

Wie houdt het instelblad bij?

Meestal de werkvoorbereider of CNC-programmeur, met aanvullingen van de operator. Belangrijk is dat het bij de revisie van tekening en programma hoort en dat een wijziging op de vloer terugkomt in het blad.

Jouw vaktaal. In elke calculatie.

Blake zet de eisen van tekening en model klaar als voorstel en bouwt de kostprijs op per bewerking, met je eigen machines en tarieven. Jouw team beslist.