BegrippenSoort begrip: VakbegripNC-programma
Wat is een NC-programma?
Een NC-programma is de reeks instructies die de besturing van een CNC-machine uitvoert: asbewegingen, voeding, toerental, gereedschapswissels en hulpfuncties.
De besturing voert het bestand regel voor regel uit; elke regel zegt welke as naar welke positie beweegt, met welke voeding en welk toerental, met welk gereedschap, en wanneer spil, koeling en andere hulpfuncties aan of uit gaan. Meestal bestaat het uit G- en M-codes en komt het via een postprocessor uit CAM. Het kan ook met de hand zijn geschreven, of aan de machine zijn ingevoerd in de dialoogtaal van de besturing.
Wat zegt de norm over het NC-programma?
De basisopbouw met adreswoorden als G, M, F, S en T is vastgelegd in ISO 6983-1; in Duitstalige documentatie heet dezelfde basis DIN 66025. Besturingsfabrikanten breiden die basis uit met eigen cycli, parameters en syntaxis, en de betekenis van sommige codes verschilt per besturing en per machineconfiguratie. Een programma is daardoor in de praktijk gebonden aan één besturing en vaak aan één machine. ISO 14649 (STEP-NC) beschrijft een alternatief dat bewerkingen vastlegt in plaats van asbewegingen; in de werkplaats kom je het zelden tegen.
Hoe werkt het NC-programma in de praktijk?
Bij het offreren is er meestal nog geen programma; de bewerkingstijd is dan een schatting uit het procesplan. Is het programma er, dan geeft CAM of de simulatie op de besturing een berekende looptijd; die mist vaak acceleratie, gereedschapswissels, tasten of override en blijft een voorspelling. Pas de tijd die de machine bij het draaien registreert, is een meting. Hoeveel programma's een onderdeel heeft, verschilt: één per opspanning, één hoofdprogramma met subprogramma's, één programma voor hoofd- en tegenspil, of op een machine met meerdere kanalen één programma per kanaal, onderling gesynchroniseerd. Gaat een herhaalorder naar een andere machine, dan moet het programma meestal opnieuw door de postprocessor en opnieuw worden ingelopen.
Waarmee wordt het NC-programma vaak verward?
Een NC-programma is niet het CAM-project: in CAM ontstaan de banen, het NC-programma is de uitvoer voor één besturing. De berekende looptijd van een programma is ook niet de werkelijke cyclustijd; die volgt pas uit de machine.
Veelgestelde vragen
Kan de looptijd uit het NC-programma als cyclustijd in de offerte?
Niet zonder meer. Een berekende looptijd mist vaak tasten, gereedschapswissels, acceleratie en laden en lossen; tel wat ontbreekt erbij. Leg in de calculatie vast of een tijd geschat, berekend uit het programma of gemeten is.
Mijn herhaalorder gaat naar een andere machine. Kan het programma mee?
De banen in CAM wel, de code meestal niet zonder meer. Een andere besturing of machineconfiguratie vraagt een andere postprocessor en een nieuw eerste stuk. Die programmeer- en insteltijd hoort in de calculatie van die order.
Wat is het verschil tussen G-code en een dialoogprogramma?
G-code beschrijft bewegingen en functies met adreswoorden volgens ISO 6983-1, per besturing aangevuld. Een dialoogprogramma voer je aan de machine in met invulschermen en vaste cycli per kenmerk; de besturing maakt er zelf de bewegingen van. Beide zijn NC-programma's.