BegrippenSoort begrip: VakbegripCAM
Wat is CAM?
CAM is software die uit een geometrisch model gereedschapsbanen berekent en ze via een postprocessor omzet in een NC-programma voor een bepaalde machine.
CAM staat voor computer-aided manufacturing. Programmeren gaat in stappen: je laadt het model, legt opspanning, nulpunt en ruwdeel vast, kiest per bewerking gereedschap, strategie en snijwaarden, en het pakket berekent de gereedschapsbanen. Een postprocessor schrijft die banen uit als NC-programma voor een bepaalde machine en besturing. De meeste pakketten simuleren de banen ook en maken een instelblad of gereedschapslijst. Het woord wordt breder gebruikt, bijvoorbeeld voor nestsoftware bij lasersnijden; hier gaat het om verspaning.
Wat bepaalt het resultaat van een CAM-programma?
Wat er uit CAM komt, hangt af van de keuzes van de programmeur en van de modellen waarmee het pakket rekent: de gereedschapsbibliotheek met houders en uitsteeklengtes, het machinemodel met assen en eindstanden, het spanmiddel en het ruwdeel. Hoe vollediger die modellen, hoe meer een botsingscontrole of restmateriaalberekening zegt. De bewerkingstijd die CAM toont, is berekend uit baanlengtes en voedingen; acceleratie, gereedschapswissels, tasten en override ontbreken of zijn benaderd. Het is een schatting, geen meting.
Hoe werkt CAM in de praktijk?
Programmeertijd hoort bij het onderdeel en de revisie, niet bij het stuk. Gebruikelijk is die tijd als eenmalige post te boeken en over de serie te verdelen; bij een enkelstuk weegt de post dan zwaar, bij een grotere serie minder. Bij een herhaalorder in dezelfde revisie is het programma meestal opnieuw te gebruiken, afhankelijk van machine en besturing; een nieuwe revisie kan een deel van het werk opnieuw vragen. In de offertefase bestaat het CAM-programma meestal nog niet en is de programmeertijd zelf een schatting. Voor complexe delen maken sommige bedrijven vooraf een ruwe opzet in CAM om de bewerkingstijd te onderbouwen.
Waarmee wordt CAM vaak verward?
CAM is geen CAD: in CAD ontstaat de vorm van het onderdeel, in CAM de beweging van het gereedschap. Veel pakketten combineren beide, maar het blijven verschillende taken. CAM is ook niet de routing: de routing legt volgorde, machines en opspanningen vast, CAM werkt de bewerkingen binnen een opspanning uit. Ze beïnvloeden elkaar wel: een kenmerk dat in CAM onbereikbaar blijkt, kan de routing veranderen.
Veelgestelde vragen
Moet ik in CAM programmeren voordat ik een prijs kan geven?
Nee. De meeste offertes rusten op een geschatte programmeertijd en een geschatte bewerkingstijd. Voor lastige delen kan een ruwe CAM-opzet vooraf een grote misrekening in de bewerkingstijd voorkomen; of die moeite loont, hangt af van het risico en de ordergrootte.
Hoe betrouwbaar is de bewerkingstijd uit CAM?
Die tijd is berekend uit baanlengte en voeding. Acceleratie, gereedschapswissels, tasten en voedingsoverride rekent CAM niet of alleen bij benadering mee, dus de werkelijke tijd wijkt er vaak van af. Een machinesimulatie met een goed machinemodel komt dichterbij, maar blijft een voorspelling.
Telt de programmeertijd per stuk of per serie?
Per onderdeel en per revisie: een programma maak je één keer, hoeveel stuks er ook volgen. Hoe je de tijd verdeelt, is een calculatieafspraak: meestal over de serie van de order, soms over de herhaalorders die je verwacht.