BegrippenSoort begrip: VakbegripCNC-programmeur
Wat doet een CNC-programmeur?
Een CNC-programmeur maakt het NC-programma voor een onderdeel, meestal in CAM: strategie, gereedschap en snijwaarden per bewerking, banen en controle.
Een CNC-programmeur is de vakspecialist die van model, tekening en route een programma maakt dat een CNC-machine kan uitvoeren. In CAM kiest de programmeur per bewerking strategie, gereedschap en snijwaarden, controleert de banen in een simulatie op botsingen en restmateriaal en laat de postprocessor de NC-code voor de beoogde machine maken. Eenvoudig werk wordt soms aan de besturing geprogrammeerd, met vaste cycli voor boren, tappen en kamers. Simultaan 5-assig werk en vrije vormen vragen in de praktijk CAM. In veel werkplaatsen combineert iemand deze rol met werkvoorbereiding, of programmeert de operator het eigen werk.
Hoe werkt de CNC-programmeur in de praktijk?
Programmeren is eenmalig werk per onderdeel en revisie, los van het aantal stuks. Bij een nieuw enkelstuk met veel kenmerken kan het meer tijd kosten dan het bewerken zelf; bij een herhaalorder in dezelfde revisie ligt het programma er meestal al. Waar geprogrammeerd wordt, maakt verschil. Aan de besturing staat de machine meestal stil, tenzij die programmeren tijdens het bewerken toelaat; veel bedrijven boeken die stilstand tegen het machine-uurtarief of als insteltijd. Programmeren in CAM kan tegen een manuurtarief lopen terwijl de machine doorwerkt. Voor de calculatie telt dus wie programmeert en waar.
Waarmee wordt de CNC-programmeur vaak verward?
Een CNC-programmeur is geen werkvoorbereider: de werkvoorbereider legt route, machine en opspanningen vast, de programmeur werkt de bewerkingen binnen die keuzes uit. In de praktijk lopen de rollen in elkaar over. De operator heeft weer een andere rol: die stelt in, loopt het eerste stuk in en draait de serie, al programmeert die in kleinere werkplaatsen vaak mee.
Hoe telt programmeren mee in Blake?
In Blake staat programmeren als eigen regel naast instellen en verspanen, per stuk en per serie, zodat je per aantal ziet welk deel één stuk ervan draagt. Komt een onderdeel terug, dan staat de nieuwe calculatie naast de laatst geprijsde. Pas je de programmeerregel aan, dan leg je de reden erbij vast. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Telt programmeren in CAM anders dan aan de machine?
Vaak wel. In CAM programmeer je terwijl de machine doorwerkt; aan de besturing staat de machine meestal stil. Die stilstand boek je daarom gewoonlijk tegen het machine-uurtarief of als deel van de insteltijd: een afspraak in je calculatie, geen vaste regel.
Moet je bij een nieuwe revisie opnieuw programmeren?
Meestal gedeeltelijk. Verandert alleen een maat, dan volstaat vaak het aanpassen van enkele banen; verandert de vorm, dan programmeer je een deel opnieuw. Een krappere tolerantie kan een andere strategie of een extra nagang vragen. Bij dezelfde revisie ligt het programma er meestal al.