Eigen inkoopprijs of marktprijs in de calculatie?

Wat is een marktreferentie voor aluminium?

Op 3 november 2026 verscheen de Pink Sheet van de Wereldbank, het maandoverzicht van grondstofprijzen. Voor aluminium staat daarin de notering van de London Metal Exchange voor ongelegeerd primair aluminium in ingots, als gemiddelde in dollar per ton. Oktober 2026 kwam uit op USD 3.061 per ton, september op USD 3.283.

Zo’n reeks is een marktreferentie: een openbare prijsreeks met bron en periode, die laat zien welke kant de markt op gaat. Er zijn er meer. Eurostat publiceert producentenprijsindexen, die de maandelijkse verandering in de verkoopprijs van industriële producten meten, en de ECB publiceert wisselkoersen. Geen van die reeksen is een prijs waarvoor jij een kilo materiaal koopt.

De aluminiumreeks beweegt flink. Het jaargemiddelde van 2025 lag op USD 2.632 per ton, het tweede kwartaal van 2026 op USD 3.568, ruim een derde hoger. Van september naar oktober 2026 zakte de notering bijna 7 procent.

Wat zit er in de prijs van je 6061-blok?

Je leverancier verkoopt je geen ingot maar een blok EN AW-6061: gelegeerd, gewalst of geperst, op maat gezaagd en vaak met een materiaalcertificaat erbij. Al die stappen zitten in zijn kiloprijs, net als zijn opslag, de vracht en de hoeveelheid die je afneemt.

Daarom is je eigen inkoopprijs per kilo een andere prijs dan de notering, en ook geen vast veelvoud ervan. Een plaat van 50 mm dik, een rondstaf van Ø40 en een op maat gezaagd blok uit hetzelfde materiaal hebben elk hun eigen kiloprijs, bij elke leverancier een andere.

Er zit ook een valuta tussen. De Pink Sheet rekent in dollars, je leverancier factureert in euro’s. De ECB publiceert elke werkdag referentiekoersen en zegt er zelf bij dat die alleen ter informatie dienen: voor transacties raadt de bank ze sterk af. Een omgerekende notering blijft dus een referentie.

Ook de herkomst telt. Aluminium is een van de sectoren onder het CO2-grensmechanisme van de EU (CBAM). Sinds 1 januari 2026 geldt dat in zijn definitieve vorm, en moeten importeurs certificaten kopen voor de CO2-uitstoot in de goederen die ze invoeren. Geen notering laat zien of en hoeveel daarvan in de kiloprijs van je leverancier terechtkomt. Vraag het na als je materiaal van buiten de EU komt.

Welke prijs hoort in de materiaalregel?

In de calculatieregel voor materiaal hoort je eigen inkoopprijs: wat je leverancier rekent voor dit materiaal in deze vorm, met de eenheid, de bron en de peildatum erbij. De bron is de laatste inkooporder, een prijsopgave van de leverancier of zijn prijslijst. In een materiaalcatalogus staat die prijs daarom per materiaal en per vorm, niet per legering alleen.

De regel rekent met het uitgangsmateriaal, niet met het klare onderdeel: het gewicht van het blok maal de kiloprijs, plus zaagkosten als die apart komen. Hoe groot dat blok wordt, met overmaat en spanrand, lees je in het stuk over het ruwdeel.

Wanneer is een inkoopprijs te oud?

Een inkoopprijs heeft een peildatum: de dag waarop hij gold bij je leverancier, dus de datum van de inkooporder of van zijn prijsopgave. Niet de dag waarop iemand hem in de spreadsheet zette, want dat kan weken later zijn.

Er zijn drie momenten om een nieuwe prijs op te vragen. De marktreferentie is sinds de peildatum duidelijk bewogen. Je leverancier stuurt een nieuwe prijslijst of kondigt een toeslag aan. Of een herhaalartikel komt na lange tijd terug, met een kiloprijs uit de vorige order.

Zonder peildatum valt geen van die drie te toetsen. Een kiloprijs van € 7,20, zoals in het rekenvoorbeeld, zegt weinig zolang je niet weet of hij van vorige maand is of van vorig jaar.

Vergelijk je twee prijsopgaven, leg ze dan naast elkaar op dezelfde peildatum, voor dezelfde vorm en met dezelfde leveringsvoorwaarden. Een kiloprijs met vracht en zagen erin is een andere prijs dan een kale kiloprijs af magazijn.

Hoe gebruik je een marktreferentie in de calculatie?

Gebruik hem als signaal om je eigen prijs opnieuw op te vragen, en reken er niet mee. Tussen augustus en oktober 2026 zakte de aluminiumnotering in de Pink Sheet van USD 3.251 naar USD 3.061 per ton, bijna 6 procent. Dat betekent niet dat het blok uit het rekenvoorbeeld, € 7,20 per kilo, nu € 6,78 kost.

Alleen het metaaldeel van je kiloprijs volgt de notering direct. Walsen, zagen, voorraad houden, vracht en de opslag van je leverancier bewegen in hun eigen tempo, en hoe groot het metaaldeel van zijn prijs is, weet alleen hij. Wie de hele kiloprijs met het percentage van de notering bijstelt, laat die kosten meebewegen en rekent de daling of stijging daardoor te groot.

Werkt je leverancier met een toeslag of een prijsclausule die aan een notering vastzit, dan ligt het anders: dan staat in jullie afspraak welke reeks telt en hoe. Leg die afspraak vast bij de prijs, met de reeks en de periode erbij.

Wat doe je als er geen inkoopprijs is?

Laat de regel open en vraag de prijs op. Een materiaalregel op nul oogt compleet en maakt de kostprijs te laag. De notering omrekenen naar euro per kilo en die invullen maakt hem ook te laag, want een ingot is goedkoper dan een gezaagd blok, alleen valt het minder op.

Een open waarde is eerlijker: iedereen ziet dat er nog een prijs ontbreekt voordat de offerte de deur uit gaat. Voor een uitbestede bewerking geldt hetzelfde, zoals je leest in nabehandeling zonder prijs.

Hoe leg je een prijsverschil uit bij een herhaalartikel?

Een klant bestelt een herhaalartikel na een jaar opnieuw. De tekening is gelijk gebleven, de prijs niet, en de binnendienst krijgt de vraag waarom.

Een ERP-pakket bewaart het verleden: de orderregel en de verkoopprijs. De beslissing erachter bewaart het niet: met welke kiloprijs en welke peildatum de calculatie rekende. Wie de offerte van vorig jaar kopieert, neemt die oude kiloprijs ongemerkt mee. Is het materiaal duurder geworden, dan betaal je het verschil uit je marge, op elk stuk van de order.

Staan bron en peildatum bij elke materiaalprijs, dan is het antwoord concreet: de vorige offerte rekende met de kiloprijs van toen, op die datum, deze met de prijs die je leverancier nu rekent. De marktreferentie over dezelfde periode laat zien welke kant de markt op ging. Zonder die datum blijft het bij ‘het materiaal is duurder geworden’, en dat is lastig te verdedigen tegenover een inkoper die zelf de notering volgt.