BegrippenSoort begrip: VakbegripOmsteltijd (SMED)
Wat is omsteltijd?
Omsteltijd is de tijd tussen het laatste goede stuk van een order en het eerste goede stuk van de volgende; SMED is een methode om die te verkorten.
Over die hele periode levert de machine geen goed stuk, ook niet als ze voor de nieuwe order alweer verspaant. Daarin zitten opruimen, spanmiddelen wisselen, gereedschap plaatsen en inmeten, het nulpunt bepalen, het programma laden, inlopen en het eerste stuk meten. SMED (single-minute exchange of die) is een methode om omsteltijd te verkorten. Single-minute betekent een omstelling in minder dan tien minuten, dus een getal van één cijfer, en niet een omstelling van één minuut.
Waar hangt de omsteltijd van af?
SMED deelt het werk in: intern is wat alleen kan als de machine stilstaat, extern is wat kan terwijl de vorige order nog loopt. Vervolgens maak je zoveel mogelijk intern werk extern, en ten slotte stroomlijn je zowel het interne als het externe werk. Extern werk is bijvoorbeeld gereedschap buiten de machine voorinstellen, spanmiddelen en materiaal klaarzetten en het programma vooraf controleren. Een nulpuntspansysteem, vaste gereedschapsposities voor terugkerend werk en snelspanners verkorten het interne deel. Hoeveel er te winnen valt, hangt af van de machine, het orderpakket en hoe vaak hetzelfde werk terugkomt.
Hoe werkt de omsteltijd in de praktijk?
Omsteltijd ontstaat per omstelling, niet per stuk; een order die langs meerdere machines gaat, heeft er meerdere. Hoe zwaar die per stuk weegt, hangt af van de seriegrootte en van hoe je het instellen in de calculatie verdeelt: bij een enkelstuk draagt dat ene stuk alles, bij een grote serie weegt het per stuk licht. Daardoor kan korter omstellen kleinere series economisch haalbaarder maken. In de calculatie reken je het best met de tijd die je werkplaats nu haalt, en neem je een kortere tijd pas over als die over een aantal series is gemeten.
Waarmee wordt de omsteltijd vaak verward?
Omsteltijd en insteltijd worden in de werkplaats door elkaar gebruikt. In deze woordenlijst is omsteltijd de gemeten tijd op de machine tussen twee orders, inclusief het opruimen van de vorige order. Insteltijd is de geplande tijd in de calculatie om één opspanning voor een serie klaar te zetten. Wat je meet als omsteltijd en wat je calculeert als insteltijd, hoeft dus niet gelijk te zijn.
Hoe zie je de omsteltijd in Blake?
In Blake staat instellen als eigen regel in de calculatie, naast materiaal, verspanen en programmeren, per stuk en per serie, en het telt door in de staffel. De uitkomst is gemarkeerd als schatting. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen omsteltijd en insteltijd?
Omsteltijd is de gemeten tijd tussen het laatste goede stuk van de ene order en het eerste goede stuk van de volgende, opruimen inbegrepen. Insteltijd is de geplande tijd per opspanning en per serie in de calculatie.
Hoe verkort je de omsteltijd?
Doe buiten de machine wat buiten de machine kan: gereedschap voorinstellen, spanmiddelen en materiaal klaarzetten, het programma vooraf controleren. Versnel daarna wat in de machine moet gebeuren, bijvoorbeeld met een nulpuntspansysteem en vaste gereedschapsposities voor terugkerend werk.
Betekent SMED dat omstellen één minuut duurt?
Nee. Single-minute staat voor een omsteltijd van minder dan tien minuten, een getal van één cijfer. Het is een streven; wat haalbaar is, hangt af van machine, spanmiddelen en het werk.