BegrippenSoort begrip: VakbegripNachtploeg
Wat is een nachtploeg?
Een nachtploeg is een bemande dienst in de nacht, meestal de derde ploeg van een drieploegenrooster, zodat de machines ook die uren draaien.
Nachtploeg is zowel de groep medewerkers die 's nachts werkt als die dienst zelf. In een drieploegenrooster komt hij na de ochtend- en middagploeg. Een tweeploegenrooster met ochtend- en middagdienst kent geen nachtploeg, maar bij twee diensten van twaalf uur is de tweede er wel een. Ook 's nachts laadt, meet en grijpt de operator in, maar vaak met minder ondersteuning van programmeurs, werkvoorbereiding, kwaliteit en inkoop. Machines die 's nachts zonder bezetting doorlopen, vormen geen nachtploeg: dat is onbemand produceren.
Hoe werkt een nachtploeg in de praktijk?
Een nachtploeg voegt uren per machine toe. Alleen als er orders voor die uren zijn, kun je de tijdgebonden machinekosten over meer productieve uren verdelen; onderhoud en slijtage groeien mee met de draaiuren. Arbeid kost in de nacht meestal meer per uur door een ploegen- of nachttoeslag; of die toeslag er is en hoe hoog hij is, volgt uit de cao of de arbeidsvoorwaarden. Werk je met gescheiden machine- en arbeidstarieven, dan hoort die toeslag in het arbeidstarief. Bedient één operator 's nachts meer machines dan overdag, dan verandert ook het arbeidsdeel per machine-uur. Voor nachtdiensten gelden daarnaast eigen regels in de Arbeidstijdenwet.
Waarmee wordt een nachtploeg vaak verward?
Een nachtploeg is bemand; onbemand produceren is iets anders en kan ook in pauzes of in het weekend. Een extra ploeg verhoogt ook niet vanzelf de bezettingsgraad: de beschikbare tijd groeit, en blijven de orderuren gelijk, dan daalt de bezettingsgraad.
Veelgestelde vragen
Reken je voor nachturen een ander uurtarief?
Dat is een calculatiekeuze. Houd je machinetarief en arbeidstarief gescheiden, dan blijft het machinetarief gelijk en komt de ploegentoeslag alleen in het arbeidsdeel. Onbemande uren dragen dan de machinekosten plus de tijd die iemand aan laden en controleren besteedt.
Welk werk laat je 's nachts lopen?
Werk met een beproefd programma en gereedschap waarvan de standtijd bekend is. Een eerste stuk, een nieuw materiaal of een krappe tolerantie die tussentijds overleg kan vragen, plan je liever overdag, als programmeur en kwaliteit bereikbaar zijn.