Wat is EN AW-5083?

EN AW-5083, chemisch aangeduid als EN AW-Al Mg4,5Mn0,7, is een kneedlegering van aluminium met ongeveer 4,5 % magnesium en wat mangaan. Ze is niet door warmtebehandeling te harden: haar sterkte komt uit het opgeloste magnesium en uit koudvervorming. De toestand achter de aanduiding legt die vast, bijvoorbeeld O of H111 (gegloeid en daarna door richten of rekken licht koudverstevigd) of H116 en H321, koudverstevigde toestanden voor scheepsbouwplaat met eisen aan corrosiebestendigheid. Het materiaal is vooral verkrijgbaar als gewalste plaat, minder vaak als getrokken of geperst stafmateriaal of profiel.

Waar hangen de eigenschappen van EN AW-5083 van af?

De eigenschappen hangen af van toestand en productvorm. In zeewater en in een vochtige, zoute omgeving houdt 5083 zich goed. Bij langdurig gebruik boven ongeveer 65 °C kunnen legeringen met meer dan 3 % magnesium gevoelig worden voor interkristallijne corrosie en spanningscorrosie, doordat zich een magnesiumrijke fase op de korrelgrenzen afzet; voor zulke temperaturen is 5083 geen vanzelfsprekende keuze. Lassen gaat goed met MIG en TIG en een passend AlMg-toevoegmateriaal. In een koudverstevigde toestand zakt de sterkte in de warmte-beïnvloede zone wel terug naar ongeveer het gegloeide niveau, vooral de rekgrens; in O of H111 is dat verlies klein. Bij verspanen is 5083, zeker in zachte toestand, smeuïger dan 6082-T6: de spanen worden langer en er ontstaat sneller opbouwsnede. Scherpe snijkanten met een positieve snijgeometrie helpen daartegen.

Wat zegt de norm over EN AW-5083?

De aanduiding volgt EN 573: deel 1 voor het nummersysteem, deel 2 voor de aanduiding met chemische symbolen, deel 3 voor de chemische samenstelling. De sterkte ligt pas vast als ook de toestand volgens EN 515 en de productnorm bekend zijn: voor plaat geeft EN 485-2 de mechanische eigenschappen per toestand en dikte, voor getrokken en geperst stafmateriaal EN 754-2 en EN 755-2. Een tekening die alleen EN AW-5083 noemt, laat de toestand dus open. AW staat voor kneedmateriaal; gietlegeringen heten EN AC. Op het materiaalcertificaat, meestal een 3.1 volgens EN 10204, staat welke norm en toestand geleverd zijn.

Hoe gedraagt EN AW-5083 zich in de werkplaats?

Je kiest 5083 vooral voor gelaste constructies, scheepsbouw, transport en onderdelen in een zoute of vochtige omgeving. Bij gefreesde delen met krappe maattoleranties telt ook de productvorm: gewalste plaat kan door restspanning vervormen als er aan één kant veel materiaal afgaat. Gegoten plaat met een vergelijkbare samenstelling is dan een alternatief, mits de klant de vervanging goedkeurt. Anodiseren kan, maar het resultaat oogt vaak anders dan op 6xxx-legeringen; hoe egaal de laag wordt, hangt af van toestand, productvorm en anodiseerder. Telt het uiterlijk, spreek dan vooraf een proefstuk af.

Waarmee wordt EN AW-5083 vaak verward?

EN AW-5083 is geen 6082. 6082 is een precipitatiehardende AlMgSi-legering die haar sterkte in T6 aan warmtebehandeling dankt en daar bij lassen in de warmte-beïnvloede zone veel van verliest; 5083 is niet veredelbaar en houdt na lassen relatief meer van haar sterkte over. Gegoten plaat met een 5083-achtige samenstelling is evenmin hetzelfde als gewalste EN AW-5083: dat is een gietproduct met andere eigenschappen, dat niet onder de norm voor gewalste plaat valt.