BegrippenSoort begrip: VakbegripCNC-verspaning
Wat is CNC-verspaning?
CNC-verspaning is materiaal wegnemen met snijkanten op een computergestuurde machine, zoals frezen, draaien, boren en slijpen, volgens een NC-programma.
CNC staat voor computer numerical control: een besturing voert een NC-programma uit en beweegt de assen en de spil, in plaats van een bediener aan het handwiel. Verspanen is de groep processen waarbij snijkanten materiaal als spaan wegnemen. Bij gereedschap met bepaalde snijkanten gaat het om frezen, draaien, boren, tappen en ruimen; met onbepaalde snijkanten, zoals de korrels van een slijpschijf, om slijpen, honen en leppen. CNC zegt hoe de machine wordt bestuurd, verspanen hoe het materiaal eraf gaat.
Hoe werkt CNC-verspaning in de praktijk?
Een kostprijsschatting voor een verspaand onderdeel bouw je op uit de route: materiaal (het uitgangsmateriaal, niet het eindgewicht), instellen per opspanning, programmeren, bewerkingstijd maal het machine-uurtarief, gereedschap, ontbramen, meten en uitbestede stappen zoals anodiseren of harden. Instellen hoort bij een serie, programmeren meestal bij het onderdeel, met hergebruik bij herhaalorders; verspanen hoort bij elk stuk. Hoe je die eenmalige tijd verdeelt, is een calculatieafspraak. Bij een enkelstuk kan de eenmalige tijd groter zijn dan de bewerkingstijd, en dan hangt de prijs per stuk sterk af van het aantal.
Waarmee wordt CNC-verspaning vaak verward?
CNC-verspaning is niet CNC-programmeren: de programmeur maakt het NC-programma, meestal met CAM, de machine voert het uit. Het is ook niet één proces: frezen, draaien en draaifrezen vragen elk een eigen machine, opspanning en tijdsopbouw. En draadvonken is wel CNC-gestuurd, maar neemt materiaal weg met vonkerosie en hoort in de gangbare indeling niet bij verspanen.
Hoe zie je CNC-verspaning in Blake?
Blake rekent frezen van 3- tot 5-assig, draaien, draaifrezen en boren en tappen. Materiaal, verspanen, nabehandeling, instellen en programmeren staan als eigen regels, per stuk en per serie, met je eigen uurtarief per machine en een staffel per aantal. De uitkomst staat steeds gemarkeerd als schatting. Meer over calculatie.
Veelgestelde vragen
Wat kost CNC-verspaning per uur?
Dat verschilt per machine. Een 5-asser of draaifreesmachine heeft doorgaans een hoger uurtarief dan een 3-asser. Het tarief volgt uit kosten als afschrijving, rente, onderhoud, ruimte en energie, gedeeld door de productieve uren per jaar. Of operatorloon erin zit, verschilt per bedrijf.
Waarom is CNC-verspaning bij een enkelstuk zo duur?
Omdat instellen en programmeren op één stuk vallen. In een serie verdeel je die eenmalige tijd over alle stuks; een enkelstuk draagt hem alleen. De bewerkingstijd per stuk verandert veel minder met het aantal.
Is CNC-verspaning hetzelfde als CNC-frezen?
Nee. Frezen is één verspanend proces, naast draaien, boren, ruimen en slijpen. Een onderdeel kan meerdere processen doorlopen, bijvoorbeeld eerst draaien en daarna een vlak frezen en een dwarsboring boren, of alles in één opspanning op een draaifreesmachine.