BegrippenSoort begrip: VakbegripDraaien

Wat is draaien?

Draaien is verspanen waarbij het werkstuk ronddraait en een niet-roterende beitel langs en dwars beweegt, voor diameters, vlakken, groeven en schroefdraad.

Het werkstuk draait om zijn eigen as, dus wat ontstaat is rotatiesymmetrisch: behalve buitendiameters en kopse vlakken ook schouders, kegels, boringen door uitdraaien en het afsteken van het stuk. Het uitgangsmateriaal is vaak staf, maar kan ook buis, een zaagstuk, smeedstuk of gietstuk zijn. Kenmerken die niet rotatiesymmetrisch om de draaias liggen, zoals een dwarsboring of sleutelvlak, vragen aangedreven gereedschap, een draai-freesmachine of een aparte freesbewerking.

Wat bepaalt het resultaat bij draaien?

De snijsnelheid volgt uit toerental en diameter, vc = π × D × n / 1000 in m/min met D in mm en n in omw/min: bij gelijk toerental daalt ze naar het hart toe. Daarom regelen draaibanken vaak op constante snijsnelheid, begrensd door een maximaal toerental. Maat en ruwheid hangen af van voeding, hoekradius van de wisselplaat, snijdiepte, materiaal, de stijfheid van werkstuk en opspanning en de staat van de machine. Een lange, slanke as kan onder de snijkracht doorbuigen en vraagt dan steun van een center in de losse kop of een bril. Binnen één opspanning hangt de slingering tussen gedraaide kenmerken vooral af van spil en machine; het spanmiddel, zoals klauwplaat, spantang of zachte bekken, telt mee zodra kenmerken uit verschillende opspanningen of een onbewerkt vlak ten opzichte van elkaar moeten lopen.

Hoe werkt draaien in de praktijk?

Bij stafwerk telt de materiaalregel per stuk meestal de lengte van het stuk plus de afsteekbreedte en een aanvlakmarge, en per staf een restlengte; bij zaagstukken komt er spanlengte bij. Een stafaanvoer of lader neemt het wisselen per stuk over, maar de insteltijd per serie blijft. Krappe passingen of een lage ruwheid kunnen een fijne nasnede, ruimen of slijpen vragen, soms uitbesteed. Voor een rotatiesymmetrisch deel is draaien vaak efficiënter dan frezen uit een blok; hoeveel efficiënter, bepalen de vorm, het aantal niet-ronde kenmerken en het aantal stuks.

Waarmee wordt draaien vaak verward?

Draaien is geen draaifrezen: een gewone draaibank maakt het ronde werk en een dwarsboring gaat naar een andere machine, een draai-freesmachine doet beide zonder handmatig omspannen. En langsdraaien, met de beitel evenwijdig aan de as, is niet hetzelfde als langdraaien: dat is draaien op een automaat met beweegbare spindelkop en geleidebus, voor lange, slanke delen.

Hoe zie je draaien in Blake?

Blake rekent draaien door in losse regels voor materiaal, verspanen, nabehandeling, instellen en programmeren, per stuk en per serie. Het resultaat is als schatting gemarkeerd. Meer over draaien.

Veelgestelde vragen

Is draaien goedkoper dan frezen voor een rond deel?

Voor een rotatiesymmetrisch deel vaak wel: weinig gereedschapswissels, efficiënt verspanen en bij stafwerk weinig handling per stuk. Dat voordeel neemt af naarmate er meer dwarsboringen, vlakken of sleuven bij komen. Aantal, machine en uurtarieven beslissen.

Haal ik een krappe passing met draaien alleen?

Vaak wel, afhankelijk van tolerantie, diameter, materiaal, stijfheid en machine. Voor de krapste passingen of een lage ruwheid volgt na het draaien soms slijpen of honen, in huis of uitbesteed, met een eigen tijd en doorlooptijd.

Jouw vaktaal. In elke calculatie.

Blake zet de eisen van tekening en model klaar als voorstel en bouwt de kostprijs op per bewerking, met je eigen machines en tarieven. Jouw team beslist.