BegrippenSoort begrip: VakbegripSteken en afsteken
Wat zijn steken en afsteken?
Steken maakt met een smalle steekbeitel een groef in een draaiend werkstuk; afsteken is dezelfde beweging tot het hart, waarmee het deel van de staf loskomt.
De beitel steekt recht naar binnen; typische groeven zijn die voor een O-ring of een borgring en de vrijsteek achter schroefdraad. Steken kan radiaal, in de diameter, of axiaal, in het kopvlak. Afsteken is dezelfde beweging tot voorbij het hart: het onderdeel komt los van de staf. Beide zijn draaibewerkingen, op een draaibank, langdraaiautomaat of draaifreesmachine.
Wat bepaalt hoe snel je kunt steken en afsteken?
Bij afsteken gaat de diameter naar nul. Met constante snijsnelheid loopt het toerental op tot de ingestelde grens; daarna daalt de snijsnelheid, tot nul in het hart. Zonder constante snijsnelheid daalt ze over de hele weg. De beitel is smal en steekt ver uit, dus stijfheid, spaanafvoer en koeling bepalen hoe snel het kan. Een axiale steekbeitel moet passen bij de diameter van de groef in het kopvlak. Zonder tegenspil kan er een klein restje in het hart van het afsteekvlak achterblijven; een beitel met een schuine snijkant verkleint dat, maar kan het afsteekvlak minder vlak maken. Met een tegenspil die het deel vasthoudt, kan de achterkant in dezelfde cyclus worden afgewerkt.
Hoe werken steken en afsteken in de praktijk?
Afsteken telt mee in materiaal en cyclustijd. In een gangbare calculatieafspraak is het materiaal per stuk de lengte van het deel plus de afsteekbreedte plus een toegift om het kopvlak schoon te draaien. Aan het eind van elke staf blijft een rest die niet meer te spannen is; die verdeel je over de stuks uit die staf. Bij een duur materiaal of een kort deel weegt de afsteekbreedte relatief zwaar. Een smalle groef, een groef met een radius in de bodem of een diepe axiale groef kan een eigen beitel vragen.
Waarmee worden steken en afsteken vaak verward?
Steken is niet de groef: de groef is het kenmerk op de tekening, steken is de bewerking die hem maakt. Afzagen is iets anders dan afsteken: een zaag scheidt een zaagstuk van de staf vóór het draaien, afsteken scheidt het gedraaide deel op de machine.
Hoe zie je steken en afsteken in Blake?
Draaiwerk staat in Blake met materiaal en verspanen als eigen regels, per stuk en per serie, met het uurtarief van de draaibank. Zit de afsteekbreedte of de stafrest niet in de materiaalregel zoals jij die rekent, dan pas je de regel aan, met de reden erbij. Meer over draaien.
Veelgestelde vragen
Hoe reken je de afsteekbreedte mee in het materiaal?
Tel per stuk de lengte van het deel, de breedte van de afsteekbeitel en een kleine toegift voor het kopvlak. Verdeel daarna de stafrest die niet meer te spannen is over het aantal stuks per staf. Bij dure legeringen en korte delen maakt dat verschil.
Waarom gaat afsteken zo langzaam?
Omdat de snijsnelheid naar het hart toe daalt zodra het toerental zijn grens bereikt, en omdat de beitel smal is en ver uitsteekt. Daarom ga je met een lage voeding, en in taai materiaal vaak nog lager, om trillen en breuk te voorkomen.