BegrippenSoort begrip: VakbegripZachte bekken
Wat zijn zachte bekken?
Zachte bekken zijn bekken van ongehard staal, aluminium of kunststof die je op de vorm of diameter van het werkstuk uitfreest of uitdraait.
Ze passen op een klauwplaat of bankschroef en worden in de werkplaats zelf op maat gebracht. Het zachte materiaal laat zich bewerken en beschadigt het werkstuk minder snel. Het werkstuk ligt over een groter vlak aan dan bij harde bekken, de spankracht wordt beter verdeeld en de positie is herhaalbaar zolang de bekken niet verplaatst worden. Een set kan voor een volgend onderdeel opnieuw worden uitgedraaid als er genoeg materiaal over is.
Hoe nauwkeurig centreren zachte bekken?
Hoe nauwkeurig zachte bekken centreren, hangt af van hoe ze zijn uitgedraaid. Bekken voor een klauwplaat draai je uit in die klauwplaat zelf, onder ongeveer de spankracht waarmee je straks spant, met een ring of pen tussen de bekken zodat ze in de stand staan waarin ze het werkstuk vasthouden. De uitgedraaide diameter moet overeenkomen met de werkstukdiameter, zodat de bek over de hele breedte draagt en niet op een rand. Zo valt de speling tussen bek en klauwplaat grotendeels weg. Worden de bekken gewisseld of op een andere machine gezet, dan is die nauwkeurigheid niet gegarandeerd. Bij een bankschroef frees je de contour in de bekken op de machine waar ze gebruikt worden.
Hoe werken zachte bekken in de praktijk?
Zachte bekken worden vaak gebruikt voor een tweede opspanning op een al bewerkte kant, voor vrije vormen, dunwandige delen en zachte materialen die harde bekken zouden beschadigen. Het maken ervan kost materiaal, bewerkingstijd en soms programmeertijd voor de contour. Wie de bekken bewaart voor een herhaalorder, kan die tijd de volgende keer besparen, mits de tekening niet is gewijzigd. Of je de kosten aan één order toerekent of over herhaalorders spreidt, is een calculatieafspraak.
Waarmee worden zachte bekken vaak verward?
Zachte bekken zijn geen spanmal: een spanmal is een volledig spanmiddel voor één onderdeel, zachte bekken passen in een bestaande klauwplaat of bankschroef. Met beschermkapjes bescherm je het werkstuk tegen afdrukken, maar die nemen de vorm niet over.
Veelgestelde vragen
Wanneer zijn zachte bekken de moeite waard?
Bij een tweede opspanning op een bewerkte kant, bij vrije vormen, dunwandige delen en series of herhaalorders. Bij een enkelstuk kan het maken van de bekken meer tijd kosten dan het oplevert; dan zijn beschermkapjes of een ander spanmiddel soms genoeg.
Waarom draai je zachte bekken uit onder spankracht?
Zodat ze in dezelfde stand staan als tijdens het spannen van het werkstuk. Dan valt de speling tussen bek en klauwplaat grotendeels weg en centreren ze beter dan bekken die los of zonder spankracht zijn uitgedraaid.
Kun je zachte bekken bewaren voor een herhaalorder?
Ja, als de tekening niet verandert. Leg vast bij welk onderdeel en welke revisie ze horen. Bij terugplaatsen controleer je de slingering of de positie opnieuw, omdat die na het wisselen kan afwijken.