Wat is een tijdbasis?

De tijdbasis geeft aan hoe een tijd tot stand is gekomen. In een calculatie voor verspaning komen vier bases veel voor. Geschat: vooraf afgeleid uit geometrie, materiaal, machine en ervaring, zonder programma. Uit CAM: berekend uit de lengte van de gereedschapsbanen en de geprogrammeerde voedingen. Gesimuleerd: het NC-programma doorgerekend met een model van machine en besturing. Gemeten: de werkelijk verbruikte tijd, uit de besturing, een MES of de urenregistratie. De basis zegt waar een tijd vandaan komt en daarmee iets over de onzekerheid, niet of hij in een bepaald geval klopt.

Waarom wijken tijden op een andere basis van elkaar af?

Elke basis laat iets anders weg. Een schatting rust op kengetallen en vergelijkbaar werk en mist de details van het programma. Een CAM-tijd gaat vaak uit van de geprogrammeerde voeding, laat laden en lossen weg en houdt weinig of geen rekening met acceleratie en vertraging van de assen, het vooruitlezen van de besturing, gereedschapswissels en meetcycli. Bij korte segmenten en veel richtingswisselingen kan hij daardoor lager uitvallen dan de werkelijke tijd. Een simulatie komt dichter bij de machine naarmate het model van kinematica en besturing beter is. Een gemeten tijd geldt voor die ene keer, inclusief onderbrekingen en de stand van de override, en verschilt van serie tot serie. Een geboekte tijd uit de urenregistratie bevat vaak meer dan de machinetijd, zoals wachten, meten en omspannen, en is zo betrouwbaar als er geboekt wordt.

Hoe werkt de tijdbasis in de praktijk?

Een geschatte en een gemeten tijd van 14 minuten zijn hetzelfde getal met een andere onzekerheid. Houd je de basis per regel bij, dan zie je welke tijden het minst zeker zijn en welke je eerst controleert als de marge krap is, bijvoorbeeld met een CAM-programma of een proefstuk. In de nacalculatie vergelijk je geschatte met gemeten tijden; dat is pas zinvol als van elke tijd de basis bekend is. Corrigeert een ervaren collega een tijd, dan verandert het getal en niet de basis: zonder CAM-programma, simulatie of meting blijft het een schatting.

Waarmee wordt de tijdbasis vaak verward?

De tijdbasis is geen nauwkeurigheid: een schatting kan dicht bij de werkelijkheid liggen en een CAM-tijd er ver naast. Het is ook geen tijdsoort: insteltijd, cyclustijd en bewerkingstijd zijn soorten tijd, en de meeste kunnen op meer dan één basis staan. Een insteltijd komt bijvoorbeeld niet uit CAM, maar kan wel uit een schatting of een meting komen. Een gelabelde schatting is één basis, niet het hele begrip.

Hoe zie je de tijdbasis in Blake?

In Blake is iedere berekende tijd een schatting en staat hij ook zo gelabeld, met tijd, tarief en aantal als invoer op de regel. Een aangepaste tijd vraagt een reden, en wie, wanneer en waarom blijft bij de regel bewaard. Meer over calculatie.