BegrippenSoort begrip: VakbegripPalletwisselaar en robotbelading
Wat zijn een palletwisselaar en robotbelading?
Een palletwisselaar of robot brengt werkstukken of pallets in de machine en haalt ze eruit, zodat laden tijdens de bewerking of zonder operator kan.
Een palletwisselaar werkt met twee of meer pallets. Op de ene wordt verspaand, op de andere span je op een laadstation buiten de machine het volgende werkstuk op; na de cyclus wisselt de machine de pallets. Een palletsysteem met magazijn houdt meer pallets klaar, elk met eigen werk. Bij robotbelading pakt een robot ruwdelen uit een lade, rek of band, plaatst ze in het spanmiddel en haalt de bewerkte delen eruit; dat kan per werkstuk of per pallet. Bij staafwerk op een draaibank vervult een stafaanvoer een vergelijkbare rol.
Waar hangt automatisch beladen van af?
Of automatisch beladen werkt, hangt van meer af dan de wisselaar. Pallet en grijper begrenzen afmetingen en gewicht van het werkstuk, en een pallet kan het bruikbare werkbereik verkleinen. Een nulpuntspansysteem geeft spanmiddelen een herhaalbare plek, zodat je ze buiten de machine kunt voorbereiden. Per pallet is een eigen nulpunt nodig of een bekende herhaalnauwkeurigheid; bij krappe toleranties telt dat mee. Voor een robot moet het werkstuk eenduidig aangeboden en gegrepen kunnen worden. Langer doorlopen zonder toezicht vraagt daarnaast spaanafvoer, gereedschapsbewaking of zustergereedschap en een manier om maatverloop te volgen, bijvoorbeeld door in de machine te tasten.
Hoe werken palletwisselaar en robotbelading in de praktijk?
De investering verhoogt de vaste kosten van de machine of cel. Wat dat met het uurtarief doet, hangt af van hoe je die kosten toerekent en hoeveel extra productieve uren de automatisering oplevert: meer uren kunnen de hogere kosten per uur deels of geheel compenseren. De bemande tijd per stuk daalt als de operator een rek of pallets vult in plaats van elk stuk te laden. Bij terugkerende series komt het voordeel vooral uit onbemande uren, bij enkelstuks en kleine series vooral uit opspannen terwijl de machine draait. Grijpers, palletspanmiddelen en het inleren van de cel zijn eenmalige kosten per werkstuk of productfamilie.
Waarmee worden palletwisselaar en robotbelading vaak verward?
Een palletwisselaar is geen gereedschapswisselaar: de een wisselt het werkstuk, de ander het gereedschap in de spil. Automatisering is ook nog geen onbemand produceren; daarvoor moeten proces, gereedschap en controle zonder toezicht betrouwbaar zijn.
Veelgestelde vragen
Wordt het uurtarief hoger met een palletwisselaar of robot?
Dat hangt af van hoe je de kosten toerekent. De extra afschrijving verhoogt de vaste kosten; extra productieve uren kun je ertegenover zetten. Reken het per machine of cel na met de uren die je werkelijk verwacht te maken.
Heeft een palletwisselaar zin bij enkelstuks?
Vaak wel, om een andere reden dan bij series: je spant het volgende werk op terwijl de machine draait. Zo verschuift een deel van het instellen naar buiten de machine. Het eerste stuk en het nulpunt controleer je meestal nog in de machine.