BegrippenSoort begrip: VakbegripMateriaalspecificatie
Wat is een materiaalspecificatie?
Een materiaalspecificatie legt het materiaal van een onderdeel vast: aanduiding, norm en toestand, zoals EN AW-6082 T6 of 1.4404, niet alleen ‘aluminium’.
Een materiaalspecificatie is de volledige aanduiding van het voorgeschreven materiaal, meestal in het titelblok of een noot. Ze bestaat uit de materiaalnaam of het werkstofnummer, de toestand en waar nodig de norm, de productvorm en eisen zoals een certificaat: EN AW-6082 T6, 1.4404, 42CrMo4+QT, POM-C. ‘Aluminium’ of ‘rvs’ is geen specificatie maar een materiaalfamilie. Vergelijkbare materialen hebben in verschillende normen een eigen naam, zoals 1.4404 en de Amerikaanse aanduiding 316L; de grenzen voor samenstelling en eigenschappen kunnen per norm verschillen.
Wat zegt de norm over de materiaalspecificatie?
De aanduiding volgt de norm van het materiaal. Voor kneedaluminium geeft EN 573 de legering (EN AW-6082) en EN 515 de toestand (T6, H111). Voor staal geven EN 10027-1 en EN 10027-2 de naam (42CrMo4) en het werkstofnummer (1.7225). Symbolen voor de toestand, zoals +QT of +A, staan ook in EN 10027-1; welke toestanden leverbaar zijn, volgt uit de productnorm, zoals EN 10083-3 voor gelegeerd veredelstaal. Roestvast staal staat in EN 10088. Een aanduiding is pas eenduidig als de toestand erbij staat: 6082 in T6 heeft een andere sterkte en verspaanbaarheid dan in T4.
Hoe werkt de materiaalspecificatie in de praktijk?
Het materiaal werkt op meerdere plaatsen door in route en kosten. Kiloprijs, verkrijgbare maten en minimale afname bepalen de materiaalkosten mee. Snijwaarden en standtijd bepalen de bewerkingstijd: roestvast staal verspaant doorgaans langzamer dan aluminium. Ook de nabehandeling telt mee: niet elke aluminiumlegering anodiseert even goed, en een staal dat later gehard of genitreerd wordt, kan opmaat en een andere volgorde vragen. Een onvolledige specificatie leg je als vraag aan de klant voor. Een vervangend materiaal kies je alleen met akkoord van de klant.
Waarmee wordt de materiaalspecificatie vaak verward?
Een materiaalspecificatie is geen uitgangsmateriaal: de specificatie zegt welk materiaal in welke toestand, het uitgangsmateriaal welke staf, plaat of blok je inkoopt. Evenmin is het een materiaalcertificaat: dat is het document bij een geleverde partij dat aantoont dat die partij aan de specificatie voldoet.
Hoe zie je de materiaalspecificatie in Blake?
Het materiaal van de tekening staat in Blake als voorstel klaar bij het onderdeel. Na bevestigen of corrigeren blijft zichtbaar wie de keuze maakte en wanneer. De materiaalregel rekent met je eigen inkoopprijzen, met bron en historie, uit één catalogus voor metaal en kunststof. Marktreferenties staan ernaast met bron en datum, ter vergelijking en niet als inkoopprijs. Meer over materialen.
Veelgestelde vragen
Wat doe je als er alleen ‘aluminium’ op de tekening staat?
Vraag de klant welke legering en toestand bedoeld zijn. Kiloprijs, snijwaarden en geschiktheid voor anodiseren hangen ervan af. Een aanname neem je hooguit als uitgangspunt op in de offerte, zodat de klant die kan bevestigen.
Maakt de toestand van het materiaal uit voor de prijs?
Ja. Dezelfde legering gegloeid of veredeld verspaant anders en kan in de inkoop een andere prijs hebben. De toestand kan ook de route bepalen: harden na het voorbewerken en daarna nabewerken is een andere calculatie dan verspanen uit materiaal dat al veredeld is.
Is 1.4404 hetzelfde als 316L?
Vergelijkbaar, niet per definitie gelijk. De aanduidingen komen uit verschillende normen en de grenzen voor samenstelling en eigenschappen kunnen iets verschillen. Vraagt de klant een bepaalde norm of een certificaat daarop, dan geldt die aanduiding.