Wat is de materiaaltoestand?

De materiaaltoestand geeft aan welke warmtebehandeling of koudvervorming het materiaal achter de rug heeft als het binnenkomt. De toestand bepaalt, samen met de samenstelling en de afmeting, sterkte, hardheid, structuur en restspanning, en daarmee hoe het verspaant en of er na het verspanen nog een behandeling nodig is. Bij aluminium staat de toestand achter de legering, zoals T6 of O; bij staal achter de staalsoort met een plusteken, zoals +N, +QT of +C.

Wat zegt de norm over de materiaaltoestand?

Voor aluminium legt EN 515 de toestanden vast: F zoals gefabriceerd, O zachtgegloeid, H koudversterkt, W en T warmtebehandeld. T6 is oplosgegloeid en kunstmatig verouderd; bij T651 is het materiaal tussen oplosgloeien en verouderen bovendien spanningsarm gemaakt door gecontroleerd rekken. Voor staal staan de toestandssymbolen in EN 10027-1, onder meer +A zachtgegloeid, +N normaalgegloeid, +QT veredeld, +C koudgetrokken en, bij roestvast staal, +AT oplosgegloeid. Welke toestanden voor een soort bestaan, staat in de productnorm van die soort.

Hoe werkt de materiaaltoestand in de praktijk?

Dezelfde staalsoort kan per toestand een andere route vragen. Vraagt de tekening 42CrMo4 met veredelde sterkte, dan kun je +A kopen, makkelijker verspanen en daarna laten veredelen, met opmaat, een uitbestede warmtebehandeling en vaak een nabewerking. Of je koopt +QT en verspaant direct op maat, met lagere snijwaarden en zonder veredelen achteraf. Bij aluminium verloopt gerekt materiaal zoals T651 bij eenzijdig verspanen doorgaans minder dan niet-gerekt materiaal. Ontbreekt de toestand op de tekening, vraag die dan na bij de klant voordat de route vastligt.

Waarmee wordt de materiaaltoestand vaak verward?

De materiaaltoestand is niet de warmtebehandeling die je zelf laat uitvoeren: de toestand is hoe het materiaal binnenkomt, een warmtebehandeling is een stap in je route. Toestand is ook geen hardheid: hardheid is een eigenschap die uit de toestand volgt en als eis op de tekening kan staan. Ook de maximum-materiaalvoorwaarde uit de vorm- en plaatstoleranties staat los van elke behandeling: die gaat over maat.

Hoe zie je de materiaaltoestand in Blake?

In Blake staat het materiaal van de tekening, met de toestand als die erbij staat, als voorstel bij het onderdeel; je bevestigt of corrigeert het, en wie dat deed en wanneer blijft zichtbaar. Moet het deel na het verspanen nog veredeld of gehard worden, dan neem je die behandeling op als eigen uitbestede regel in de calculatie, met de prijs uit je eigen bibliotheek met uitbesteed werk; ontbreekt die prijs, dan blijft de regel open. Meer over materialen.