BegrippenSoort begrip: VakbegripKlantmateriaal
Wat is klantmateriaal?
Klantmateriaal is door de klant aangeleverd materiaal dat zijn eigendom blijft terwijl jij het bewerkt; jij levert de bewerking, niet het materiaal.
Het kan gaan om staf of plaat, maar ook om een halffabricaat zoals een gietstuk, een smeedstuk of een deel dat al een eerdere bewerking heeft ondergaan. Het valt onder het bredere begrip klanteigendom, waartoe ook spanmiddelen, mallen, kalibers en gegevens van de klant horen. Jij levert de bewerking in loonwerk; het materiaal koop je niet in, dus het staat niet als materiaalregel in je prijs.
Wat zegt de norm over klantmateriaal?
Werk je volgens ISO 9001:2015, dan stelt paragraaf 8.5.3 eisen aan eigendom van klanten en externe aanbieders. Je identificeert, controleert, beschermt en beveiligt het zolang het onder jouw beheer is. Gaat het verloren, raakt het beschadigd of blijkt het ongeschikt, dan meld je dat aan de klant en leg je vast wat er gebeurde. Hoe je dat inricht, laat de norm open. Klanten in bijvoorbeeld de luchtvaart of de medische techniek kunnen via hun inkoopvoorwaarden meer vragen, zoals herleidbaarheid tot het certificaat per charge.
Hoe werkt klantmateriaal in de praktijk?
De materiaalregel valt weg, maar ontvangstcontrole, apart en gemarkeerd opslaan, administratie en het terugsturen van restmateriaal kosten tijd, die je als aparte post kunt rekenen. Spreek vooraf de ruwmaat af, inclusief spanrand, zaagsnede en eindstuk, en hoeveel reservestuks er meekomen: afgekeurd materiaal vervang je niet zonder de klant, omdat materiaal en certificaat van hem zijn. Leg ook vast wie de kosten van afkeur draagt, wat er met restmateriaal en spanen gebeurt, welk certificaat bij het materiaal hoort en hoe je omgaat met materiaal dat te laat of in een andere maat binnenkomt. Dat laatste kan je levertijd doen schuiven.
Waarmee wordt klantmateriaal vaak verward?
Klantmateriaal is geen inkoopdeel: een inkoopdeel koop je zelf in en lever je mee, klantmateriaal krijg je aangeleverd en het wordt nooit jouw eigendom. Bij een uitbestede bewerking is de richting omgekeerd: daar gaat jouw werkstuk voor één stap naar een andere partij, bij klantmateriaal komt het materiaal van de klant naar jou.
Veelgestelde vragen
Wie betaalt als een onderdeel van klantmateriaal wordt afgekeurd?
Dat leg je vooraf vast in de offerte of de order, en het hangt af van de oorzaak: een bewerkingsfout of een fout in het materiaal zelf. Gangbaar is reservemateriaal van de klant, of jij draagt de bewerking en de klant het materiaal.
Reken ik minder voor een order met klantmateriaal?
Je prijs mist de materiaalregel, maar niet het werk eromheen: ontvangst, controle, opslag en het retourneren van restmateriaal. Reken daarnaast het risico mee dat je afgekeurd materiaal pas na overleg met de klant kunt vervangen.
Van wie zijn het restmateriaal en de spanen?
Dat hangt af van wat je afspreekt; zonder afspraak gaat de klant er meestal van uit dat het materiaal van hem blijft. Bij waardevolle legeringen zoals titanium of messing leg je vooraf vast of je restmateriaal en spanen terugstuurt, verrekent of houdt.