Wat is herleidbaarheid?

Andere namen zijn naspeurbaarheid en traceerbaarheid. In algemene zin gaat het om de geschiedenis, toepassing of locatie van een onderdeel, terug te vinden via vastgelegde identificatie. In de verspaning is het een keten: het onderdeel of de partij draagt een lot- of serienummer, en dat nummer verwijst naar de order, het smeltnummer met materiaalcertificaat, de machine en het programma, het meetrapport en de certificaten van de nabehandelaar. De identificatie staat op het deel, bijvoorbeeld aangebracht door lasermarkeren of met slagletters, of op een label bij de verpakking.

Waar hangt herleidbaarheid van af?

Hoe ver de keten moet gaan, legt de klant vast in order, tekening of inkoopvoorwaarden: per partij of per stuk, alleen het materiaal of ook machine, programma en meetresultaten, en hoe lang je de gegevens bewaart. Een kwaliteitssysteem volgens ISO 9001 vraagt herleidbaarheid waar die een eis is. Breekt één schakel, dan kun je bij een klacht niet meer afbakenen welke andere delen hetzelfde risico lopen.

Hoe werkt herleidbaarheid in de praktijk?

Herleidbaarheid verandert de werkwijze. Materiaal zonder certificaat valt af voor zo'n order, partijen met verschillende smeltnummers houd je gescheiden als de klant dat eist, en restmateriaal gaat met zijn smeltnummer terug in het rek. Markeren is een bewerking met een eigen tijd. Per order komt er administratie bij: certificaten koppelen, nummers vastleggen, het dossier bewaren. Lees de eis dus al in de aanvraag, want een keten is achteraf zelden te herstellen.

Waarmee wordt herleidbaarheid vaak verward?

Herleidbaarheid is geen materiaalcertificaat: het certificaat is één schakel, de keten loopt door tot de levering. Ze is ook geen metrologische herleidbaarheid: die gaat over de kalibratieketen die een meetresultaat verbindt met de SI-eenheden. En de herkomst van een waarde in je calculatie gaat over waar een getal in de prijs vandaan komt, niet over het geleverde deel.