Wat is gelegeerd staal?

Eén element boven zijn grenswaarde is genoeg; naast chroom, molybdeen en nikkel tellen ook mangaan en vanadium mee. In de werkplaats bedoelt men er meestal laaggelegeerd constructiestaal mee: veredelingsstaal zoals 42CrMo4 voor assen en tandwielen, inzetstaal zoals 16MnCr5 voor insatharden en nitreerstaal, en daarnaast gereedschapsstaal zoals 1.2312 en 1.2343 voor matrijsdelen. De legering verhoogt vooral de hardbaarheid: de diepte waarover het staal bij afschrikken doorhardt, en daarmee de doorsnede waarover het na ontlaten de gewenste sterkte haalt.

Wat zegt de norm over gelegeerd staal?

EN 10020 deelt staal in drie klassen in: ongelegeerd staal, roestvast staal en ander gelegeerd staal, op basis van grenswaarden per element. Volgens die indeling vormt rvs een eigen klasse, al bevat het meer legering. De soorten en leveringstoestanden staan in productnormen, zoals EN ISO 683-2 voor veredelingsstaal, EN ISO 683-3 voor inzetstaal en EN ISO 4957 voor gereedschapsstaal. De leveringstoestand, zoals zachtgegloeid (+A), veredeld (+QT) of behandeld op een ferriet-perlietstructuur (+FP), hoort bij de specificatie.

Hoe gedraagt gelegeerd staal zich in de werkplaats?

Veredelingsstaal in +QT verspaan je direct op maat. Het gaat zwaarder dan ongelegeerd constructiestaal, maar zonder het verstevigen en de lange spanen van austenitisch rvs. Wordt het deel na het verspanen nog gehard, ingezet, genitreerd of inductiegehard, dan verandert de route: een warmtebehandeling, meestal uitbesteed, met de doorlooptijd van de harderij, opmaat op de maten die na het harden nog bewerkt worden, en vaak een nabewerking zoals slijpen of hard draaien in een eigen opspanning. Of die nabewerking nodig is, hangt af van proces, vervorming en tolerantie: nitreren vervormt weinig en wordt vaak zonder nabewerking toegepast, harden en insatharden vervormen meer. Wie die keten als één verspaanregel rekent, mist de opmaat, de wachttijd en een eventuele tweede opspanning.

Waarmee wordt gelegeerd staal vaak verward?

Gelegeerd staal is niet hetzelfde als roestvast staal: rvs is hooggelegeerd, wordt om corrosievastheid gekozen en staat in EN 10020 in een eigen klasse. En harden is geen spanningsarm gloeien: gloeien verlaagt restspanning zonder het staal hard te maken, harden en ontlaten geven sterkte en slijtvastheid en kunnen vervorming veroorzaken.

Hoe zie je gelegeerd staal in Blake?

Een warmtebehandeling zoals harden of nitreren neem je in de calculatie op als eigen regel uit je bibliotheek met uitbesteed werk; ontbreekt de prijs, dan blijft die regel open. Ook materiaal, verspanen en nabehandeling staan apart in de kostprijsopbouw, en het totaal is als schatting gemarkeerd. Meer over calculatie.